Жештината ја „топи“ европската економија: загубите се движат меѓу 113 и 180 милијарди евра
FinPortal.mk · 2.10.2026 г.
Европа полека излегува од едно од најжешките лета во последните години, но вистинската сметка за екстремните температури допрва се пресметува. Температурите се намалуваат, туристичката сезона завршува, а пожарите се повлекуваат од насловните страници, но последиците од жештината остануваат во економските биланси. Помалку произведена храна, намалена продуктивност на работниците, нарушен речен транспорт, проблеми со производството на електрична енергија и дополнителни трошоци за компаниите и домаќинствата се само дел од она што останува зад себе по едно екстремно лето. Различните економски анализи не даваат една идентична бројка, но нивната заедничка порака е јасна – екстремните температури стануваат макроекономски фактор. Според истражувањето на Allianz Research, топлотните бранови во 2026 година би можеле да значат околу 113 милијарди евра изгубен економски аутпут во 30 европски економии, односно околу 0,46 отсто од нивниот комбиниран бруто-домашен производ. Друга анализа, на Triodos Bank, оди уште подалеку и проценува дека екстремната жештина и сушата можат да го намалат БДП на Европската Унија за приближно еден процент – што би значело економска загуба од околу 180 милијарди евра. Тоа не значи дека Европа добила една конечна фактура од 180 милијарди евра. Станува збор за модели што мерат различни ефекти и користат различни методологии. Распонот меѓу 113 и 180 милијарди евра покажува нешто поважно: жештината веќе не е само временска непријатност, туку станува економски трошок што се одразува врз целиот континент. Кога се зборува за економска штета од екстремните температури, првата асоцијација обично се пожарите, уништените куќи, изгорените земјоделски површини или оштетената инфраструктура. Сепак, голем дел од вистинската економска загуба е многу помалку видлив. Тоа е работата што не била извршена – часовите во кои градежникот морал да престане да работи поради опасна температура, полето што не можело навреме да се обработи, фабриката во која производството било з