Жените се мнозинство во европското здравство, но нивните плати се 19 отсто пониски од машките

Жените сочинуваат повеќе од три четвртини од работната сила во здравствениот сектор во Европа, но и покрај тоа што секојдневно ги одржуваат здравствените системи во функционирање, тие сè уште заработуваат значително помалку од своите машки колеги. Според новата анализа на Светската здравствена организација, жените во овој сектор во просек заработуваат 19 проценти помалку по час во споредба со мажите, што претставува загрижувачка финансиска нееднаквост што се продлабочува во текот на нивните кариери.

Здравствениот сектор е четвртиот најголем работодавач во европскиот регион и убедливо најважниот сектор за вработување на жените. Жените учествуваат со дури 77 проценти од вкупната работна сила во здравството, додека нивното учество во сите останати индустрии и сектори заедно изнесува 45 проценти. Сепак, кога станува збор за најдобро платените и раководните позиции, застапеноста на жените паѓа на само 55 проценти, што укажува на структурен дисбаланс во пристапот до врвните позиции во хиерархијата.

Разликата во саатниците е најизразена токму кај повисоките нивоа на плати. Кај најниско платените работници јазот изнесува околу 2 проценти, додека кај врвот на скалата достигнува над 22 проценти. Оваа појава го следи општиот пазарен тренд, каде што структурната нееднаквост станува поизразена со зголемувањето на хиерархиската позиција и стажот, што значи дека колку повеќе жената напредува во кариерата, толку е поголема разликата во примањата во споредба со машките колеги на истите позиции.

Дел од оваа разлика може да се објасни со фактори како што се возраста, нивото на образование, типот на вработување или изборот меѓу јавниот и приватниот сектор. Кога овие елементи ќе се земат предвид, јазот во саатниците се намалува на 6 проценти, а месечниот јаз на 10 проценти. Сепак, преостанатиот голем дел од разликата останува необјаснет, што според анализата на Светската здравствена организација укажува на присутна родова дискриминација во платите и системски проблеми во вреднувањето на женскиот труд во здравството.

Извештајот доаѓа во момент кога европските здравствени системи се соочуваат со сериозни предизвици, вклучително недостиг од кадар и зголемени барања за здравствени услуги. Жените, кои го сочинуваат мнозинството од работната сила, се соочуваат со двоен товар — од една страна носат најголем дел од секојдневната грижа за пациентите, а од друга страна остануваат недоволно застапени на позициите каде што се носат клучните одлуки и каде што се распределуваат ресурсите.

Светската здравствена организација предупредува дека ваквата состојба не е само прашање на правичност, туку и на ефикасност на здравствените системи. Кога жените се соочуваат со пониски плати и ограничени можности за напредување, тоа влијае на мотивацијата, задржувањето на кадарот и квалитетот на здравствените услуги што ги добиваат граѓаните. Родовata нееднаквост во здравството, според организацијата, е структурен проблем што бара системски решенија, вклучително транспарентни платни системи, политики за рамноправност и мерки за поддршка на жените во нивниот професионален развој.

Анализата на Светската здравствена организација ги повикува земјите во европскиот регион да преземат конкретни чекори за затворање на родовиот јаз во платите во здравствениот сектор. Тоа вклучува редовно следење на платните разлики, воведување механизми за транспарентност при одредувањето на платите и создавање услови за рамномерна застапеност на жените на раководни позиции. Само со вакви мерки, според организацијата, може да се обезбеди дека жените кои го носат најголемиот дел од товарот во здравството ќе бидат соодветно вреднувани за својот труд.