Заштедите на граѓаните достигнаа 7,51 милијарда евра, вкупните депозити близу 11,2 милијарди

Македонските домаќинства и понатаму остануваат меѓу најштедливите во регионот, а тоа го потврдуваат и официјалните бројки од банкарскиот сектор. На личните сметки на граѓаните во домашните банки во септември годинава имало 7,51 милијарда евра, што претставува раст во однос на почетокот на годината, кога заштедите изнесувале околу 7,2 милијарди евра. Вкупната депозитна база во земјата, пак, се приближила до 11,2 милијарди евра, наспроти 10,65 милијарди евра регистрирани во јануари.

Овие податоци се објавени по повод Светскиот ден на штедењето, 31 октомври, а тие покажуваат дека и покрај месечните осцилации, трендот и во 2026 година е позитивен. Кај населението движењата се поумерени, но континуирани, што значи дека граѓаните не само што не ги повлекле заштедите во поголем обем, туку и дополнително ги зголемиле.

Според месечните податоци на Народната банка, во јануари вкупната депозитна база изнесувала 10,65 милијарди евра, а уделот на граѓаните бил 7,2 милијарди евра. На месечно ниво тогаш било забележано мало повлекување од 0,4 отсто, главно поради намалување на депозитните пари, но на годишна основа депозитите на населението биле повисоки за 11,3 отсто.

Во февруари граѓаните повторно се вратиле кон штедење. На крајот од вториот месец вкупната депозитна база изнесувала 10,64 милијарди евра, а депозитите на домаќинствата се зголемиле на 7,26 милијарди евра, што значело месечен раст од 0,8 отсто и годишен раст од 11,4 отсто. Тогаш била забележана и посилна ориентација кон штедењето во домашна валута, како и поголем интерес за подолги рокови на орочување.

Во март вкупните депозити се зголемиле на 10,8 милијарди евра, но во тој период било забележано повлекување пари од сметките. И покрај ваквите месечни движења, од јануари до септември заедничкиот износ на заштедите на граѓаните не опаднал под прагот од 7,2 милијарди евра, што укажува на стабилна доверба во домашниот банкарски систем.

Анализата на месечните промени покажува дека во одделни периоди, особено пред празниците, заштедите се осипуваат, но потоа повторно се надоместуваат и надградуваат. Тоа е вообичаена појава кај домаќинствата кои дел од своите заштеди ги користат за сезонски трошења, но потоа ги враќаат на сметките.

Покрај растот на износот на парите доверени на домашните банки, во повеќето од изминатите месеци е забележливо и поместување кон денарското штедење. Овој тренд е значаен бидејќи покажува дека граѓаните сè повеќе им веруваат на домашната валута и на стабилноста на монетарната политика, наместо да ги чуваат парите исклучиво во странска валута.

Истовремено, зголемениот интерес за подолги рокови на орочување укажува дека граѓаните бараат поголем принос за своите заштеди, но и дека имаат доверба дека средствата ќе ги остават во банките подолг период. Ваквото однесување е показател за стабилни очекувања во однос на инфлацијата и каматните стапки.

Штедливоста и рационалниот однос кон парите, без оглед на длабочината на џебот, се сметаат за карактеристична особеност на македонските домаќинства. За оваа, веќе традиционална претстава, сега има и официјална потврда во податоците на централната банка, кои покажуваат дека и покрај економските предизвици, граѓаните продолжуваат да штедат за „црни денови“.

Вкупната депозитна база од близу 11,2 милијарди евра во септември, споредено со 10,65 милијарди евра на почетокот од годината, покажува дека банкарскиот сектор во земјата продолжува да расте и дека граѓаните и компаниите имаат доверба во него. Заштедите на населението од 7,51 милијарда евра претставуваат значителен дел од оваа база и се важен извор на средства за кредитирање на економијата.

Од податоците е видливо и дека месечните осцилации не го нарушуваат долгорочниот тренд на раст. Иако во некои месеци има повлекувања, тие се краткотрајни и не влијаат на вкупната слика, која останува позитивна. Тоа значи дека македонските домаќинства продолжуваат да штедат дисциплинирано и дека нивната доверба во домашните банки не е нарушена.