Западен Балкан бележи економски раст, но извозот останува слаба точка на конкурентноста
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
Економиите на Западен Балкан продолжуваат да растат, но тој раст сè уште не се претвора во доволно конкурентен извоз, што е еден од клучните структурни проблеми што го забавуваат развојот на Македонија и на регионот. Според анализата на економските движења во регионот, земјите од Западен Балкан имаат солидни стапки на раст, но нивниот извозен потенцијал останува ограничен, а домашните компании тешко се пробиваат на странските пазари. Проблемот не е само во обемот на извозот, туку и во неговата структура. Регионот во голема мера извезува производи со ниска додадена вредност и суровини, додека високотехнолошките и услужните сектори, кои носат поголема заработка, сè уште се недоволно развиени. Тоа значи дека и покрај економскиот раст, приходите од извоз не го достигнуваат нивото што го имаат поразвиените европски економии. Македонија се соочува со истите предизвици како и остатокот од регионот. Домашните извозници се соочуваат со ограничен пристап до финансирање, слаба инфраструктура и административни пречки, што ја намалува нивната конкурентност на меѓународните пазари. Малите и средните претпријатија, кои сочинуваат голем дел од економијата, најтешко се справуваат со овие услови. Економските аналитичари посочуваат дека без поголеми инвестиции во иновации, технологија и обука на работната сила, регионот ризикува да остане заробен во модел на раст што се потпира на потрошувачка и на странски инвестиции со ниска додадена вредност, наместо на сопствен конкурентен извоз. Таквиот модел е ранлив на надворешни шокови и не создава доволно квалитетни работни места. За да се надмине овој јаз, потребни се координирани напори меѓу владите, бизнис секторот и финансиските институции. Тоа вклучува поедноставување на процедурите за извоз, подобрување на пристапот до капитал за извозно ориентираните компании и вложување во вештини што одговараат на потребите на современите пазари. Без такви чекори, економскиот раст на Западен Балкан ќе остане недоволно искористен потенцијал.