Втора смртоносна железничка несреќа годинава го доведува под сомнение шпанскиот систем за брзи возови

Шпанската мрежа за брзи возови, најразгранета во Европа и втора најголема во светот по Кина, долго време се сметаше за гордост на земјата. Но смртоносниот судир во средата — втор во девет месеци — повторно ги отвори прашањата за безбедноста на железницата, пишува The Guardian.

Според официјалните податоци, најмалку 64 лица загинале во утринската несреќа кога се судриле два воза, при што излетале од колосек неколку вагони. Двата воза превезувале вкупно 544 патници. Причината за несреќата сè уште не е потврдена, но извор за Reuters изјавил дека воз управуван од приватната компанија Iryo застанал во близина на градот Толедо поради дефект во сигналниот систем и по наредба од инфраструктурниот оператор Adif. Набргу потоа, втор воз управуван од државната Renfe удрил во возот што стоел на колосекот, движејќи се по истата линија со голема брзина. Renfe соопштила дека нејзиниот воз добил инструкција да продолжи по патот и удрил во запрежаниот воз на Iryo „од причини што не ги знаеме“.

Несреќата доаѓа по судирот во јануари кај градот Адамуз во Андалусија, во кој загинаа 46 лица, а десетици беа повредени.

Првата несреќа поттикнала поширока дебата за безбедноста на линијата, која според железничките синдикати продолжува и понатаму. Синдикатот на машиновозачи, кој претходно најави 24-часовен прекин на работа во Renfe за четврток, порачал дека целта е „да се смени системот и да се направи побезбеден“. Меѓу причините за дејствување ги навел потребата од протоколи за климатски вонредни состојби, обезбедување канали за комуникација на работниците и гаранции дека возовите ќе бидат „сигурни и безбедни“. Синдикатот побарал и „вистински и дефинитивни технички решенија за безбедносните и сигурносните проблеми што долго го мачат нашиот возен парк“, а најавил и шестдневен штрајк во етапи за машиновозачите на операторот за брзи возови Ouigo.

Јануарската несреќа предизвика политичко препукување за тоа дали владата на социјалистите на Педро Санчес доволно вложува во одржување на железницата, во земја каде патувањето со воз сочинува околу 57 отсто од целиот транспорт. Патувањата со воз пораснале за 40 отсто од 2019 до 2024 година, период во кој земјата ја отворила железничката мрежа за приватни компании. Во првата половина од оваа година, 25 милиони патници користеле брз воз во Шпанија. Владата тврди дека од доаѓањето на власт во 2018 година го зголемила трошењето за одржување на железничката мрежа за 54 отсто. Според анализа на Reuters врз основа на податоци на ЕУ, Шпанија троши повеќе од која било друга земја на својата мрежа за брзи возови, во просек околу 1,5 милијарди евра годишно од 2018 до 2022 година, а над 90 отсто од мрежата е опремена со највисоко ниво на безбедносни контролни системи во ЕУ. Сепак, голем дел од средствата изгледа дека биле насочени кон нова инфраструктура, со околу 16 отсто наменети за одржување, обнова и надградба. Податоците на Европската комисија укажуваат дека инвестициите на Шпанија во одржување на 4.000 километри брзи пруги заостануваат зад земји како Германија или Швајцарија, иако дел од разликата може да се припише на возраста на пругите и на трошоците за јавни работи и материјали. До оваа година, Шпанија имала меѓу најниските стапки на несреќи во ЕУ, со една или помалку смртни случаи на илјада километри пруга, според Евростат. Најтешката железничка несреќа во земјата се случила во 2013 година, кога загинаа 80 лица откако воз излетал од колосек на закривен дел од пругата кај северозападниот град Сантјаго де Компостела.