Внуците како лек за долговечност: зошто времето со баба и дедо е добро и за нив, и за вас

Натали Грогер има 100 години и веќе 13 години живее во дом за асистирано живеење, во кој се вселила во своите осумдесетти. „Дојдов овде како дете“, се шегува таа. Ментално бистрата и брза на јазикот стогодишничка има неколку секојдневни навики кои често се поврзуваат со долговечноста — позитивен поглед на животот и боровинки наутро, богати со антиоксиданси што го зајакнуваат здравјето на мозокот. Но нејзината највлијателна здрава навика, која помогнала да постигне она што многумина би го сметале за успешен живот во длабока старост, е времето што го поминува со своите внуци и правнуци.

Грогер вели дека нејзината најголема гордост и радост е семејството: покојниот сопруг, двете деца, четирите внуци и шесте правнуци. Таа одржува блиски односи со семејството, чувајќи слика од најстариот правнук на неговата матура и со внимание се грижи за 11-годишниот правнук кој често ја посетува нејзината установа за асистирано живеење, The Bristal at Englewood, во Енглвуд, Њу Џерси.

Научните истражувања ја потврдуваат оваа врска. Во студија објавена во мај 2026 година од психолози на Универзитетот Тилбург во Холандија, бабите и дедовците „пријавиле повисоки чувства на гордост и повисоки чувства на љубов“ кога поминуваат време со своите внуци, вели Флавија Черечеш, докторантка и истражувачка на Универзитетот Тилбург, коавторка на студијата. „Мислам дека ова навистина зборува за вредноста на овој контакт за бабите и дедовците, а мислам дека за помладата генерација зборува за тоа колку е важно и за нас да имаме контакт со нашите баби и дедовци“, вели Черечеш. „Се чини дека тоа им носи емоционални придобивки.

Од здравствен аспект, емоционалните придобивки не се само краткотрајно топло чувство. Одржувањето позитивни односи во животот, или социјална кондиција, се издвојува како фактор што придонесува за подобрување на физичката благосостојба и долговечноста, според истражувачите на Универзитетот Харвард кои проучуваат што води до долг и здрав живот. Со други зборови, со вложување напор да останете во контакт со баба и дедо, потенцијално можете да им помогнете достоинствено да остарат.

Сепак, не секој одржува силна врска со родителите или децата. Но ако успеете да развиете врски со членовите на семејството низ генерациите, можете барем делумно да придонесете за доброто стареење на бабите и дедовците и родителите. Притоа, ги зголемувате и шансите еден ден и вашите деца и внуци да сакаат позитивен однос со вас кога ќе остарите.

Забележливо е дека кога бабата или дедото се единствениот главен старател за внуците, тоа е поврзано со негативни ефекти врз нивното здравје, вклучително и повисок ризик од смртност. Според друго истражување што Черечеш го кообјавила оваа година, бабите и дедовците кои дополнително се грижат за внуците имаат „повисоки нивоа на вербална флуентност и епизодична меморија“ од оние кои не се вклучени во воспитувањето на внуците. Студијата открила и дека бабите кои се грижат за внуците доживуваат побавен когнитивен пад од оние што не се грижат.

„Знаеме дека воопшто состојките на здравото стареење се физичка активност, когнитивна ангажираност, а потоа и добра социјална мрежа и социјално учество... Грижата на некој начин ги овозможува сите овие можности“, вели Черечеш. Се разбира, грижата и редовниот контакт со внуците не се исто. Но Лени и Хилда Бергман, на 93 и 88 години, својата среќа барем делумно ја припишуваат на редовниот контакт со своите седум внуци и четири правнуци. Тие ги граделе тие односи со текот на времето, забележуваат тие, уште кога внуците биле адолесценти.