Владата го преиспитува вториот пензиски столб, но уверува дека пензиите не се загрозени

Министерството за социјална политика отвори дебата за иднината на вториот пензиски столб, но засега нема одлука за негово укинување. Министерот Ѓоко Велковски јасно порача дека вториот пензиски столб нема да се укине, но Владата размислува за негово прекројување, односно за промена на начинот на кој тој функционира. Оваа најава предизвика низа прашања во јавноста, особено кај сегашните и идните пензионери, кои со децении издвојувале средства за својата пензија.

Една од разгледуваните можности е, по примерот на Хрватска, осигурениците во иднина сами да избираат дали ќе останат само во државниот прв столб или ќе продолжат да ја градат својата пензија преку двата столба. Сепак, како што беше нагласено, сето ова засега е само една од опциите и е далеку од донесена одлука. Дебатата е насочена кон иднината на пензискиот систем, односно кон прашањето како да се обезбедат пензии за генерациите што допрва ќе се пензионираат и како државата да не мора постојано со сè поголеми средства да го покрива јазот во Фондот за пензиско и инвалидско осигурување на Македонија.

За сегашните пензионери најважната порака е дека нема најавено укинување или загрозување на нивните пензии. Министерот уверува дека исплатата на пензиите не е доведена во прашање и дека државата останува гарант на пензискиот систем. Овие најави, како што беше потенцирано, не значат дека постоечките пензии ќе бидат укинати или намалени, туку дека промените се однесуваат на иднината на системот.

Причината за отворањето на ова прашање е едноставна, но сериозна. Пензискиот систем станува сè поскап за државата. Според официјалните податоци наведени од министерот, за пензиите годишно се потребни околу 2,4 милијарди евра, додека од придонесите се собираат околу 1,4 милијарда евра. Разликата од околу една милијарда евра годишно државата мора да ја покрива од други извори. Дополнително, државата денес издвојува околу 60 милијарди денари годишно за дофинансирање на пензиите. Ако тој товар продолжи да расте, просторот за други јавни потреби ќе станува сè помал.

Експерти вработени во Фондот за пензиско и инвалидско осигурување на Македонија, на прашањето зошто воопшто се отвора ова прашање, одговараат дека причината е токму зголемениот товар врз државната каса. Затоа, како што беше нагласено, реформата е неопходна, но исто толку е важно таа да биде јасна, постепена и предвидлива, особено за луѓето што со децении издвојувале за својата пензија.

За идните пензионери пораката е посериозна, бидејќи промените во начинот на функционирање на вториот столб директно ќе влијаат врз висината на нивните идни пензии. Сепак, останува да се види која од разгледуваните опции ќе биде избрана и дали ќе биде донесена одлука воопшто. Засега, единственото сигурно е дека вториот пензиски столб останува, но неговата иднина е предмет на преиспитување.