Вињетки во Македонија сè уште не се воведуваат — што стои зад одлуката?
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
Прашањето зошто во Македонија не се воведуваат вињетки останува отворено и покрај постојаните дебати за модернизирање на патарината, а одговорот не е едноставен. За разлика од голем број европски земји каде вињетките се вообичаен модел за наплата на користење на патиштата, македонскиот систем и понатаму се потпира на класичните патарини, а причините за таквата состојба се повеќеслојни. Една од главните причини е што воведувањето вињетки бара целосна реконструкција на постоечката наплатна инфраструктура и воспоставување на нов систем за издавање, контрола и евиденција на дозволите. Тоа значи дополнителни инвестиции, но и време за подготовка, што во услови на ограничен буџет и приоритетни инфраструктурни проекти не е едноставно. Покрај тоа, вињетките најдобро функционираат во земји со густа мрежа на автопати и голем обем на транзитен сообраќај, додека македонската патна мрежа сè уште се развива. Дополнително, постои и прашањето за правична распределба на товарот меѓу домашните и странските возачи. Вињетките често се критикувани затоа што ги оптоваруваат и оние кои ретко ги користат автопатите, а во земји каде што голем дел од сообраќајот е локален, таков модел може да биде непопуларен. Затоа надлежните и понатаму сметаат дека класичната наплата по поминат пат е поправедна и поприлагодлива за македонските услови. Од друга страна, дел од стручната јавност смета дека вињетките би можеле да го забрзаат протокот на сообраќајот и да ги намалат гужвите на наплатните станици, но таквите предлози сè уште не добиле конкретна институционална поддршка. Без јасна политичка волја и финансиска рамка, тешко е да се очекува промена во блиска иднина. Така, одлуката да не се воведат вињетки во Македонија не е резултат на еден фактор, туку на сплет на инфраструктурни, финансиски и социјални причини кои засега ја одржуваат постоечката практика на патарини како доминантен модел.