Вештачката интелигенција го разниша темелот на правната професија: крајот на наплатата по час?

Вештачката интелигенција денес ја користи речиси 90 отсто од правните професионалци во Обединетото Кралство и Ирска, а тоа ја става под лупа една од најстарите конвенции во професијата — наплатата по час. Ова го покажува извештајот „Legal Insights Report 2026“ на правната софтверска компанија Clio за Обединетото Кралство и Ирска.

Според извештајот, меѓу фирмите што користат вештачка интелигенција, речиси 80 отсто изјавиле дека можат да обработат повеќе работа без да ги зголемат ресурсите, додека над 70 отсто рекле дека таа ги намалила трошоците со преземање административна работа што порано ја вршел помошниот персонал. Како резултат на тоа, вештачката интелигенција ги преиспитува претпоставките врз кои е изградена правната професија, принудувајќи ги фирмите одново да размислат како нивните адвокати го поминуваат времето, како го наплатуваат и како новите адвокати го учат занаетот.

Некои од најголемите британски фирми веќе го применуваат ова во практика. A&O Shearman соработувала со правната компанија за вештачка интелигенција Harvey за развој на агенти за задачи, меѓу кои преглед на кредитни договори и анализа на регулаторни поднесоци, за кои тврди дека можат да завршат за неколку минути работа што претходно траела неколку часа. Slaughter and May, пак, годинава го вовела Harvey во сите области на работа, вклучително за регулаторно истражување и анализа на документи.

Наплатата по час е централна за деловниот модел на многу правни фирми, но кога вештачката интелигенција значително го намалува времето што адвокатите го поминуваат во прегледување и изготвување документи, економијата повеќе не е толку едноставна. „Не можете да наплатите 16 часа за нешто што трае 16 секунди“, изјави за CNBC Ник Роулс-Дејвис, основач и извршен директор на правниот финансиски фонд Lexolent, со седиште во Лондон и Дубаи. Според извештајот на Clio, околу една од пет фирми што широко ја прифатиле вештачката интелигенција пријавуваат тешкотии во исполнувањето на целите за наплата по час. На глобално ниво, високите правни раководители очекуваат уделот на работа што се наплатува по час да падне од 72 отсто на 44 отсто во следните две до три години, според анкета на Deloitte.

Рутинската работа е најизложена, рече Роулс-Дејвис. „Ако имате стандардни документи и само внесувате детали, тогаш очигледно тоа е автоматски процес.“ Но, сложената правна работа сè уште бара човечка проценка, додаде тој, особено при толкување на резултатот од вештачката интелигенција и одредување на вистинската стратегија за клиентот. Адвокатите, исто така, треба да бидат способни да препознаат халуцинации на вештачката интелигенција. „Имало многу случаи кога адвокати биле санкционирани затоа што пред суд поднеле поднесоци со случаи што не постојат“, рече Роулс-Дејвис.

Мансур Сумро, кој раководи со Истражувачката единица за иднината на работата на Универзитетот Тисајд во Мидлсбро, Англија, изјави за CNBC дека наплатата по час сигурно нема да исчезне преку ноќ, но сè потешко се оправдува. Вештачката интелигенција го менува и начинот на кој адвокатите го учат занаетот, додаде Сумро, бидејќи повторливите задачи традиционално им помагале на помладите адвокати да ги усвојат основите на правото. Прегледувањето стотици документи ги учело што е важно, пишувањето договори ги изострувало вештините за изготвување, а истражувањето десетици случаи помогнало да се развие правното расудување, додаде тој.

Како што вештачката интелигенција презема сè повеќе од таа работа, фирмите ќе треба свесно да ги заменат тие можности за учење, според Хорхе Бестард, шеф за Европа, Блискиот Исток и Африка во Harvey, со седиште во Лондон. „Побрз пат до нацрт не значи автоматски и побрз пат до компетентност“, изјави тој за CNBC. A&O Shearman повеќе вреднува „љубопитност и претприемништво“, рече Франческа Бенетс, шеф за правен талент на фирмата во Лондон. Таа, исто така, гради кариерни патеки во правно инженерство, производ и испорака на вештачка интелигенција што „едвај постоеле пред неколку години“, изјави таа за CNBC. „Потребата да се развиваат исклучителни адвокати не исчезнува“, рече Бенетс. „Тие се партнерите и експертите на иднината.“ Сумро очекува проценката да стане „несразмерно вредна“ во секторот, при што адвокатите ќе поминуваат повеќе време проверувајќи и предизвикувајќи го резултатот од вештачката интелигенција и толкувајќи што значи тој за клиентот.