Вештачката интелигенција ги менува почетничките позиции — компаниите бараат нов модел за развој на млади кадри

Вештачката интелигенција сè подобро ги извршува задачите што досега традиционално им се доверуваа на помладите вработени — истражување, пишување нацрти, кодирање и административна работа. Ова ја зголемува продуктивноста, но експертите предупредуваат дека може да го загрози напредувањето во кариерата и начинот на кој младите работници воопшто ги стекнуваат потребните вештини.

Во лондонската рекламна агенција Catalyst, еден помлад вработен сега може да раководи со пет различни клиентски сметки. Претходно биле потребни неколкумина, изјави основачот Тобијас Грин за CNBC. Денес алатките со вештачка интелигенција го вршат истражувањето, го пишуваат првиот нацрт на текстот и ги собираат податоците. „Потоа ви треба некој да дојде и да го поправи тоа“, рече Грин, споредувајќи го моделот со „обратен Mechanical Turk“ — вештачката интелигенција работи во позадина, додека човекот е лицето пред клиентот.

Според Грин, ова го менува и погледот кон почетничките улоги. „Ако вештачката интелигенција ја отстрани грубата работа, тогаш таа работа повеќе не е релевантна. Тие не треба да ги учат тие вештини… треба да научат како да управуваат со вештачката интелигенција и да ја користат“, изјави тој за CNBC.

Истражувањето на Отворениот универзитет во рамки на извештајот „Бизнис барометар 2026“, кое опфатило 1.500 деловни лидери во Обединетото Кралство, покажува дека 51 отсто од испитаниците рекле дека вештачката интелигенција го менува начинот на вработување. Вкупно 19 отсто навеле дека го намалиле вработувањето на почетни позиции, а 42 отсто од нив како причина ја навеле токму примената на вештачката интелигенција.

Луси Бомонт, глобална потпретседателка за производи во компанијата за проценка на таленти SHL од Сари, Англија, изјави за CNBC дека некои големи работодавци вработуваат помалку луѓе додека проценуваат дали воопшто им се потребни тие позиции. „Ако сме имале организација во форма на пирамида, сега гледаме она што го нарекуваме дијамант, со повеќе луѓе на средно ниво“, рече таа, додавајќи дека тоа е краткорочно решение кое може да создаде криза кога работодавците ќе погледнат кон иднината.

„Тие почетнички улоги се вашиот полигон за обука — таму ги добивате тркалцата за учење, ги добивате значките, ги добивате лузните од битки, правите грешки и учите како да функционирате во корпоративна средина. Ако тоа го одземете, тоа има сериозни последици за секое скалило на лествицата“, додаде Бомонт.

Сепак, почетничките улоги не исчезнуваат целосно. Во анкетата на технолошката консултантска компанија Klarus, спроведена меѓу 500 лидери од средниот пазар во Обединетото Кралство и Ирска, 45 отсто рекле дека вештачката интелигенција се користи за помладите вработени да работат подобро и побрзо, а речиси една четвртина дека таа создава нови улоги и можности.

Ова е особено видливо во развојот на софтвер. Шејла Флавел, главна оперативна директорка во технолошката консултантска компанија FDM Group од Лондон, изјави за CNBC дека алатките како Claude Code и Codex значат дека развивачите сè повеќе се одговорни за надгледување на проекти што ги извршуваат и агенти со вештачка интелигенција и луѓе. „Вештините што ќе бидат исклучително важни се разбирањето како да се работи со другите“, рече таа.

Бомонт од SHL наведе дека некои работодавци се оддалечуваат од вработување дипломирани студенти на однапред дефинирани позиции, наместо тоа вработуваат врз основа на широки способности и потоа одлучуваат каде да ги распоредат. „Тоа е вработување според потенцијалот. Имате ли потенцијал за преквалификација? Можеме ли да ве преквалификуваме за различни работи? Не е важно од каде доаѓате“, рече таа, давајќи пример со голема глобална малопродажна банка која гледа подалеку од традиционалните базени на таленти, кон дипломирани студенти по психологија и право.

За Чини Хамилтон, директорка во истражувачката компанија Bloor, прашањето е дали помладите работници можат да развијат проценка за да надгледуваат работа што никогаш не ја извршиле. „Вештачката интелигенција го подига нивото на она што може да го произведе помлад вработен, но не му дава проценка да знае кога резултатот е погрешен“, рече Хамилтон.