Велшките националисти бараат паритет со Шкотска и гледаат шанса во Енди Барнам

На првиот конгрес на Плаид Кимру откако партијата победи на велшките избори и почна да ја води велшката влада, во Лиандудно се слушнаа пораки какви што досега не биле изречени на собири на велшките националисти. Како што пренесува The Guardian, присутните го изразиле своето уверување дека Енди Барнам е лидер од Вестминстер со кого велшката националистичка партија конечно би можела да соработува. Првиот министер на Велс, Рун ап Јорверт, во интервју изразил надеж дека постои премиер со вистинска желба да даде на Велс значајни отстапки кога станува збор за дополнителни овластувања — надеж што, како што се наведува, ја немал под водството на Кир Стармер.

Во својот говор во Лиандудно, првиот министер изјавил дека премиерот „ме погледнал во очи и ветил дека нема да го заобиколи Сенедот“. Тој соопштил и дека му напишал на Барнам со „формално барање“ за „нов договор за Велс“.

Како што забележува авторот на текстот, оваа листа всушност може да се сведе на пет збора: „Дајте ни го она што го има Шкотска.“ Шкотите, потсетува тој, имаат контрола над кралскиот имот, подобро финансиско решение со повеќе пари преку формулата Барнет, железничкиот сообраќај е пренесен на нив, а шкотската влада ги контролира полицијата и правдата, како и дел од трошењето за социјална помош. Од таа перспектива, наведува авторот, велшката влада не бара ништо без преседан, бидејќи британската влада само треба да погледне на север за да го види примерот. Тој додава дека не мора да се биде велшки националист за да се смета за неправедно тоа што велшката влада располага со помалку алатки од шкотската за справување со предизвиците. Велс, според текстот, има помала способност за задолжување од еден локален совет, а Барнам како градоначалник на Голем Манчестер имал поголеми овластувања над полицијата во својата област отколку што има првиот министер на Велс.

Иако во Плаид очигледно веруваат дека Барнам е навистина отворен за давање повеќе овластувања на Велс, тие имаат вистинска загриженост дека скептиците кон деволуцијата во британската Лабуристичка партија и во државната служба ќе ги попречат нивните обиди. Тие стравови, како што се наведува, не се неосновани — протечено меморандум од Стармер открил дека тој го предупредил својот кабинет да не биде „претерано покорен“ кон деволуираните влади, а во декември 2025 година 11 пратеници од Лабуристичката партија во Сенедот му напишале на тогашниот премиер, обвинувајќи го дека ја „повлекува“ деволуцијата. Токму тој страв довел до една од подобрите реченици во говорот на ап Јорверт, кој изјавил дека ако Барнам не даде отстапки на Велс, „Велс повторно ќе знае дека нашите најдобри интереси никогаш нема да бидат застапувани од Вестминстер и дека малку е важно дали во Даунинг стрит 10 живее навивач на Евертон или човек од Итон“.

Покрај сето зборување за „ефектот Барнам“, авторот смета дека во пошироките медиуми се пропушта целосниот колапс на статусот на Лабуристичката партија во Велс. Пред изборите за Сенедот во мај, велшкиот Лабуристичка партија била најуспешната демократска партија во историјата, бидејќи била најголема партија во Велс на секои општи и избори за Сенедот од 1922 година. Но сега, во велшкиот парламент со 96 места, Лабуристичката партија има само девет места. На конференцијата на Лабуристите во Ливерпул, како што се наведува, членовите од британското ниво биле исполнети со надеж и оптимизам, додека велшките членови штотуку го прекинале партнерството со својот партнер од 27 години.