Вајц: Реформите не се само обврска кон Брисел, туку инвестиција во иднината на граѓаните

Реформите во Северна Македонија не треба да се гледаат само како обврски што земјата треба да ги исполни за да напредува кон Европската Унија, туку како промени што треба да го подобрат животот на граѓаните и да ја вратат довербата во институциите. Ова беше една од главните пораки на европратеникот и известувач на Европскиот парламент за Северна Македонија, Томас Вајц, за време на седницата на Заедничкиот парламентарен комитет ЕУ–Северна Македонија, на која се разговараше и за борбата против корупцијата.

„Станува збор за инвестиција во вашето општество, во вашата земја, во функционирањето на вашите институции и во довербата во системот“, рече Вајц, предупредувајќи и на последиците од иселувањето на младите. Според него, европските земји имаат потреба од образовани и квалификувани луѓе, но заминувањето на младите од Северна Македонија значи губење на дел од иднината на земјата.

Вајц директно го поврза ова со довербата во институциите и правосудството. Според него, доколку младите не се убедени дека постои правда и дека институциите функционираат еднакво за сите, мотивот за заминување останува силен. Тоа значи дека борбата против корупцијата и независноста на судството не се само технички барања од Брисел, туку предуслов за задржување на младите луѓе во земјата.

Во овој контекст, европските критериуми добиваат пошироко значење. Независноста на судството, борбата против корупцијата и ефикасната администрација не се само барања од Брисел, туку и потреби што граѓаните ги бараат со години. Европската комисија во извештајот за 2026 година за владеењето на правото го поврзува независното функционирање на правосудството, механизмите за борба против корупцијата и институционалните контроли со заштитата на правата и довербата на граѓаните во јавните институции.

Токму затоа, борбата против корупцијата не треба да се води само за да се добие попозитивна оценка од Брисел. „Корупцијата го разјадува системот одвнатре, ги обесхрабрува граѓаните, ги зголемува трошоците за бизнисите, создава чувство на неправда и ја поткопува довербата дека правилата важат еднакво за сите“, се наведува во анализата.

Граѓанинот очекува институции во кои може да добие документ, дозвола или услуга без потреба да бара лични или партиски врски. Токму оваа секојдневна димензија на реформите е она што ја поврзува европската агенда со реалниот живот, бидејќи довербата на граѓаните станува мерка според која се оценува успехот на секоја промена.