Туристичкиот раст на Македонија низ седум децении: од 259.663 гости во 1956 до над 1,3 милиони минатата година

Во 1956 година во Македонија биле регистрирани 259.663 туристи и 474.635 ноќевања, што е најстариот податок во базата на МАКСТАТ на Државниот завод за статистика. По седум децении, заклучно со август годинава, земјата имала речиси 1 милион туристи, кои оствариле речиси 2,7 милиони ноќевања. Минатата година била завршена со 1.336.597 туристи и со 3.323.210 ноќевања, што е повеќе од петпати поголем број гости во однос на 1956 година, а бројот на ноќевања е речиси седумпати поголем.

Странците се главниот двигател на растот, додека домашните туристи остваруваат повеќе ноќевања. Од вкупниот број туристи во 2025 година, 916.001 биле странски, а 420.956 домашни, што значи дека странците учествувале со околу две третини во вкупниот број туристи. Она што особено паѓа во очи е дека бројот на ноќевањата на домашните туристи, иако се значајно помалобројни, се приближува до бројот на ноќевањата на странските гости. Така, просечниот број на ноќевања на домашните туристи е 4, а на странските е 1,78.

Пред 70 години имало 168.709 домашни и 90.756 странски туристи. Домашните туристи оствариле 309.712 ноќевања, или во просек 1,83 ноќевања по турист, а странските оствариле 164.923, или во просек 1,81 ноќевање по турист. Низ годините се зголемувал бројот на странските гости, но должината на нивниот престој е речиси иста како пред 70 години, за разлика од должината на престојот на домашните гости, која во просек е повеќе од двојно зголемена.

Историската серија ги покажува и последиците од кризите врз туризмот. Во 2019 година земјава имала речиси 1,185 милиони туристи, но во 2020 година, поради пандемијата на ковид-19 и ограничувањата за патување, бројот паднал на 467.514. Тоа е намалување од повеќе од 60 насто за само една година. Падот бил особено изразен кај странските туристи. Од 757.593 во 2019 година, нивниот број во 2020 година се намалил на само 118.206. Во следните години туризмот почнал повторно да закрепнува и да се враќа на патеката на раст.

Анализата на податоците покажува и промена во структурата на туристичкиот пазар. Додека во 1956 година домашните туристи доминирале со 168.709 гости наспроти 90.756 странски, денес односот е обратен — странските гости се далеку побројни. Оваа трансформација зборува за отворањето на земјата кон меѓународниот туристички пазар и за растечката привлечност на дестинациите за посетители од странство.

Вкупната слика низ седумте децении е слика на постојан раст со повремени прекини предизвикани од глобални кризи. Од скромните 259.663 туристи во 1956 година, преку речиси 1,185 милиони во 2019, падот на 467.514 во пандемиската 2020 година, до 1.336.597 туристи и 3.323.210 ноќевања минатата година — туристичкиот сектор во земјата покажува издржливост и способност за брзо закрепнување по најтешките удари.