Три радикални патишта за спас на „Темс Вотер“ — од вонредни закони до одземање на лиценцата

Енди Барнам им наложил на службениците да ги отфрлат постојните планови за санирање на „Темс Вотер“ и да му поднесат поризични опции за тоа што да се прави со презадужената компанија, која, според „Гардијан“, бара дополнителни 2,4 милијарди фунти за да остане на површина. Весникот предлага три можни решенија: вонредно законодавство, јавна контрола преку судовите или одземање на лиценцата на комуналното претпријатие.

Првата идеја доаѓа од даночниот сметководител Ричард Марфи, кој смета дека Барнам мора веднаш да донесе вонредно законодавство за заштита на водоснабдувањето. Според него, треба да се основа нова државна компанија со подготвен менаџерски тим и сите потребни чекори за преземање на системите на постојната компанија. Како образец ја наведува национализацијата на „Ролс-Ројс“ од 1971 година, направена за заштита на националниот интерес откако компанијата западнала во стечај. Марфи вели дека „Темс Вотер“ во суштина е финансиски несолвентна и дека постои вистинска сомнеж дали ќе преживее до 2027 година. Вонредното законодавство, смета тој, треба да ги национализира средствата и дејноста на „Темс Вотер“, но не и самата компанија — сите финансиски обврски би останале за старата компанија, а државата не треба да ги презема.

Втората опција ја застапува Евен Мекгохи, професор по право на Универзитетскиот колеџ во Лондон. Тој вели дека Барнам мора да биде подготвен да оди на суд за да ја врати „Темс Вотер“ под јавна контрола. Според него, јавното сопствеништво на пропаднатите водни компании оваа година би чинело близу нула, ако се користи постапката за специјална администрација од Законот за водна индустрија од 1991 година. Мекгохи тврди дека колку се повисоки сметките за поправки, толку помалку кредиторите или акционерите заслужуваат според британското и меѓународното право. Тој советува подготовка за судска постапка, иако кредиторите веројатно ќе тужат, бидејќи, како што вели, немаат разумна перспектива за успех. Според него, приватизираните води и регулаторите толку лошо потфрлиле што Англија плаќа меѓу највисоките сметки во Европа, речиси секоја река е нелегално загадена, чешмите пресушиле, а трилион литри вода се губат годишно.

Третото решение го предлага Кет Хобс од „Ви оун ит“, која бара лиценцата на „Темс Вотер“ веднаш да биде одземена. Таа напишала до владата и до регулаторот „Офват“, повикувајќи да се блокираат зголемувањата на сметките и компанијата да премине во јавни раце. Според неа, апсурдно е што „Темс Вотер“ сега бара дополнителни 2,4 милијарди фунти од кредиторите, откако сагата се влече од јули 2024 година, кога компанијата првпат ги прекршила условите од лиценцата. Хобс потсетува дека според Законот за водни услуги од 1991 година, компаниите можат да останат без лиценца ако се несолвентни или ако не ги исполнуваат законските обврски за снабдување со вода, заштита на животната средина и правилно управување со отпадните води. Таа смета дека владата треба да ја искористи таа моќ и да се спротивстави на притисоците од водната индустрија и на можноста за правен предизвик.