Трета писта на Хитроу: величествена катастрофа што Британија не може да си ја дозволи

Изградбата на трета писта на лондонскиот аеродром Хитроу би била скапа катастрофа за Британија и за светот. Според проценките на Министерството за транспорт, проектот би ја чинел земјата меѓу 23,4 и 62,5 милијарди фунти. Ова не се бројки на еколошки организации, туку официјални пресметки на државниот орган.

Со децении, владините министри тврдат дека проширувањето на аеродромите е неопходно за „раст“. Како канцелар, Рејчел Ривс изјави дека третата писта на Хитроу би додала 0,43 отсто на БДП, бројка што подоцна се покажа дека доаѓа од извештај нарачан од самиот аеродром. Сопствената анализа на Министерството за транспорт заклучи дека вистинскиот придонес кон БДП би бил меѓу 0,03 и 0,05 отсто — осум до 14 пати помалку. Наспроти тоа, министерството ги мери социјалните и еколошките трошоци на проектот и открива огромна нето загуба. Според анализата, третата писта би предизвикала сериозна штета врз здравјето и благосостојбата на дури три милиона луѓе во околината.

Ниту овие бројки не ја доловуваат целата слика. Климатските последици од пистата го засегаат целата планета, но трошоците за другите земји не се пресметани. И покрај тоа, проширувањето на Хитроу останува официјална политика. Енди Бурнам неодамна изјави дека пистата е „спорна“ и дека „во основа е прашање за Лондон и лондонските пратеници“. Проектот е повторно одложен — Хитроу лани тврдеше дека плановите се „подготвени за лопата“, но сега признава дека изградбата би траела четири години подолго од претходно најавеното, со очекуван завршеток во 2039 година.

Според владиниот Комитет за климатски промени, ако пистата се изгради, „речиси сите емисии на CO2 во 2050 година ќе доаѓаат од авијацијата“. Само проширувањето на Хитроу, вели комитетот, би предизвикало повеќе јаглеродни емисии до 2054 година од „кој било друг сектор од економијата“. Комитетот ги зема предвид само емисиите на јаглерод диоксид, но другите влијанија се уште поголеми. Труд во списанието Atmospheric Environment покажува дека азотните оксиди, јаглерод моноксидот, саѓите, испарливите органски соединенија, водената пареа и други соединенија што ги испуштаат авионите во горната тропосфера и долната стратосфера го зголемуваат загревањето од летањето за 115 отсто во текот на 100 години. За 20 години, тоа зголемување е зачудувачки 517 отсто.

Додека загревачките ефекти на речиси сите други сектори можат значително да се намалат со технологија, за авијацијата едноставно нема добри решенија. Владите последователно ги оправдуваа плановите за проширување на аеродромите со ветувањето за „одржливо авијациско гориво“. Најчесто тоа значи претворање на биомаса во керозин, што е уште полошо од користење фосилни горива. Анализа на Кралското друштво откри дека задоволувањето на постојната побарувачка на британската авијација со енергетски култури „би барало околу половина од земјоделското земјиште во Обединетото Кралство“. Синтетичките горива од зафатен CO2 и зелен водород, пак, би барале пет до осум пати поголем капацитет од целата обновлива електрична енергија на земјата. Дури и со нереално брза технолошка промена, глобалното загревање од авијацијата би се повеќе од двојно зголемило до 2070 година поради растечката побарувачка.