Треновски: Продуктивноста не се мери со бројот на неработни денови, туку со создадената вредност

Намалувањето на бројот на неработни денови не треба да биде главниот приоритет за подобрување на продуктивноста на македонската економија. Многу поважно е компаниите да добијат подобри услови за работа, функционални институции и квалификувана работна сила. Ова е ставот на универзитетскиот професор Борче Треновски, кој во емисијата „Ноќно студио“ на 4ТВ ја коментираше иницијативата за преиспитување на бројот на празници и неработни денови во Македонија.

Според Треновски, клучното прашање не е колку денови или часови ќе работат граѓаните, туку колкав резултат се создава во еден работен час. „Продуктивноста е колку ќе создадете во еден час, колкав е резултатот од работата во еден час. Не е прашањето колку денови или часови ќе работите“, истакна професорот во телевизиското гостување.

Тој потсети дека во светот веќе се водат дискусии за скратување на работното време, додека македонската дебата се насочува кон зголемување на бројот на работни денови. „Глобалните дискусии се дали треба четиридневна работна недела, дали треба да се воведе шестчасовен работен ден. Со новите технологии и капитални вложувања се размислува како да се зголеми продуктивноста, а да се намали времето поминато на работа“, објасни Треновски.

Професорот смета дека компаниите во Македонија имаат многу посериозни проблеми од бројот на празници. Меѓу нив ги издвои неефикасната администрација, правната неизвесност, недостигот од квалификувани кадри, образованието, финансирањето и можностите за настап на странските пазари. „Според мене, многу поважно е да влијаеме на бизнис-околината и на она што им е потребно на бизнисите за да го зголемат производството и продуктивноста“, посочи Треновски.

Според него, долгорочната цел треба да биде економија во која работниците ќе создаваат поголема вредност за пократко време, ќе добиваат подобри плати и ќе имаат поквалитетен баланс меѓу работата и приватниот живот. Ваквиот став доаѓа во момент кога во јавноста се отвора дебата за преиспишување на списокот на неработни денови, при што Треновски јасно нагласува дека фокусот треба да се премести од бројот на слободни денови кон суштинските услови за водење бизнис и за зголемување на конкурентноста на домашните компании.

Неговиот аргумент се потпира на разбирањето дека продуктивноста е однос меѓу создадената вредност и вложеното време, а не самото време поминато на работното место. Оттука, според професорот, наместо да се намалува бројот на неработни денови, институциите и бизнис-секторот треба заеднички да работат на отстранување на пречките што ги забавуваат компаниите — од административните процедури до пристапот до финансирање и до пазари надвор од земјата.

Треновски во емисијата „Ноќно студио“ на 4ТВ ја коментираше токму иницијативата за преиспитување на бројот на празници и неработни денови во Македонија, при што остана доследен на тезата дека подобрувањето на бизнис-околината е предуслов за секој реален раст на продуктивноста. Според него, без функционални институции, без правна сигурност и без квалификуван кадар, ниту една промена во календарот на неработни денови нема да донесе позначаен економски резултат.

Заклучокот на професорот е дека македонската економија треба да се стреми кон модел во кој работникот создава поголема вредност за пократко време, што би значело и подобри плати и поквалитетен живот, наместо дебатата да се сведе на тоа колку денови граѓаните ќе поминат на работа.