Трамп се закани на ЕУ со царини поради планот Канада да стане придружна членка — 17.9.2026

Американскиот претседател Доналд Трамп во средата се закани на Европската Унија со воведување царини или целосно запирање на трговијата со блокот доколку Брисел продолжи со планот Канада да стане нејзина прва придружна членка. „Мислам дека тоа е смешно... Канада беше ужасен трговски партнер“, изјави Трамп пред новинарите по слетувањето во Северна Каролина. Тој ја услови својата закана со намерата на европските лидери, велејќи дека „ако сметам дека тоа е непријателски чин, ќе воведам многу сериозни царини или ќе ја прекинам трговијата со Европа по многу работи“.

Изјавата на Трамп дојде откако претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, соопшти дека ЕУ ја отвора вратата Канада да стане прва придружна членка на блокот од 27 земји. Придружното членство во моментов не постои како формална категорија според договорите на ЕУ, а секој таков аранжман би требало да биде создаден и ратификуван од земјите членки. Предлогот доаѓа во момент кога Брисел и Отава бараат продлабочување на врските, што означува значителен пресврт во ЕУ, која претходно беше воздржана кон предлогот на Германија од мај за доделување придружно членство на Украина.

Во своето годишно обраќање за состојбата на ЕУ во Стразбур, Франција, шефицата на ЕУ рече дека блокот сака да ја доведе врската со Канада „на највисоко можно ниво“. Канадскиот премиер Марк Карни, кој присуствуваше на обраќањето, претходно изјави дека Отава е заинтересирана за „уникатен безбедносен и економски сојуз“ со Европа, но не и за целосно членство. Канада бара диверзификација подалеку од САД по месеците ескалирани трговски тензии и откако билатералните трговски разговори пропаднаа.

Трамп воведе царина од 50 отсто на канадските стоки и планира да ја забрани увозот на млечни производи, алкохол и автомобили од Канада подоцна овој месец, што предизвика одмазда од Отава. Предлогот на фон дер Лајен до Канада опфаќа заедничка работа во производството, интеграција на одбранбено-индустриските бази, технолошки сојуз, енергетика, вештачка интелигенција и соработка во Арктикот.

Канада е веќе единствената неевропска земја во инструментот SAFE на ЕУ, иницијатива што на канадските фирми им обезбедува преференцијален пристап до одбранбени набавки, и има договор за слободна трговија со блокот со кој се елиминираат царините за околу 99 отсто од стоките, иако тој договор сè уште бара ратификација од 10 земји членки на ЕУ. Секоја нова американска царина кон ЕУ би го тестирала трговскиот рамковен договор што Вашингтон и Брисел го постигнаа минатата година, со кој се утврди горна граница од 15 отсто за царините за повеќето извозни стоки на ЕУ во САД. Брисел не соопшти дали ќе продолжи со предлогот за придружно членство соочен со заканата од Трамп, а земјите членки на ЕУ, од кои неколку според извештаите биле изненадени од објавата, сè уште не одговориле на заканата.