Трамп против регулација на вештачката интелигенција: „Ако се спроведе строго, ќе ги однесе во пропаст и банкрот — 15.9.2026

Претседателот на САД, Доналд Трамп, во понеделникот ја искористи својата активност на социјалните мрежи за да ги нападне лидерите на компаниите за вештачка интелигенција кои повикаа на забавување на развојот на моделите. Во низа објави, Трамп ја отфрли потребата од нови регулативи, наведувајќи дека единствената контрола што е потребна на вештачката интелигенција е „силен и умен (висок IQ!) претседател“.

Неговата реакција доаѓа откако извршниот директор на Anthropic, Дарио Амодеи, за време на викендот објави есеј во кој ги повика компаниите за вештачка интелигенција да го забават темпото на развој. Амодеи предложи план за ревизија и регулирање на вештачката интелигенција без „жртвување на комерцијалната предност“ или загрозување на националната безбедност на САД. Тој се заложи за вградување на оценувачи на модели во водечките компании и воспоставување безбедносни стандарди меѓу демократските земји, со координација меѓу демократските и авторитарните влади „до степен до кој тоа е можно“.

Амодеи го објави есејот откако безбедносните истражувачи Џејкоб Коксон и Џо Бентон поднесоа оставки од неговата лабораторија, наведувајќи стравувања во индустријата дека системите за вештачка интелигенција потенцијално би можеле да ги убијат сите луѓе. Извршниот директор на OpenAI, Сем Алтман, и Илон Маск од SpaceX го направија реткиот чекор јавно да се согласат со Амодеи и меѓусебно. Како пример за независен оценувач, Амодеи ја наведе непрофитната организација METR, основана од поранешен истражувач на OpenAI и DeepMind, која има за цел да развие научни методи за проценка на катастрофалните ризици од автономните способности на системите за вештачка интелигенција. Во овој простор работат уште само неколку фирми, меѓу кои FAR.AI, AVERI и Apollo Research.

Том Вилер, поранешен претседател на Федералната комисија за комуникации и сегашен гостин-истражувач во Брукингс, изјави дека компаниите не можат сами да се регулираат. Според него, клучно е кој одлучува за стандардите, за оценувањето и за спроведувањето. Вилер оцени дека најновиот предлог за надзор врз индустријата е толку нејасен што претставува „празен сад“.

За разлика од речиси секоја друга голема американска индустрија — од медиумите и телекомуникациите до храната, автомобилите, фармацијата и финансиските услуги — вештачката интелигенција, која ја движи американската економија, е изразен исклучок и најголем дел се регулира на државно ниво. Така, гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом, неодамна потпиша повеќе закони за вештачка интелигенција, меѓу кои и „Адамовиот закон“, со кој се бара производителите на чат-ботови да ги заштитат малолетниците од штетни интеракции.

Трамп, кој во јуни потпиша извршна наредба со која бараше компаниите за вештачка интелигенција доброволно да ги доставуваат своите модели до владата пред објавување, останува цврсто против федерална регулација и тврди дека стравувањата од вештачката интелигенција се „измама“. Во објава на Truth Social тој напиша: „Кога во историјата на бизнисот некој видел лидери на индустрија да бараат регулација која, ако се спроведе строго, ќе ги однесе во пропаст и банкрот?“ Во меѓувреме, поранешниот советник на Трамп за вештачка интелигенција, Дејвид Сакс, продолжи да ја критикува она што постојано го нарекува кампања на Anthropic за „регулаторно заземање“.