Трамп ја разгледува забраната за извоз на дизел: што би значело тоа за американските возачи и светскиот пазар

Американскиот претседател Доналд Трамп изјави дека би ја поддржал забраната производителите на дизел да продаваат во странство, откако цените на горивата достигнаа високи нивоа пред меѓуизборите. Просечната цена на дизелот во САД се движи околу рекордни 6,45 долари за галон, според Американската автомобилска асоцијација (AAA), поради војната на САД и Израел со Иран и ограничените светски резерви.

САД се еден од водечките светски производители на енергија. Домашните рафинерии произведуваат меѓу четири и пет милиони барели дизел дневно, според американската Администрација за енергетски информации (EIA). Американците трошат околу 3,6 милиона барели од тоа дневно производство, додека рафинериите извезуваат остатокот од 1,2 до 1,5 милиона барели дневно, што ги прави САД клучен снабдувач на светскиот пазар. Меѓу 60 и 70 отсто од извезеното гориво оди во Латинска Америка, каде Мексико, Бразил, Чиле и Еквадор силно зависат од американските испораки за транспорт, земјоделство и фабрики. Значителни количини одат и кон европски земји како Франција, Холандија и Обединетото Кралство.

Цените на дизелот во САД достигнаа рекордно ниво од над 6,50 долари за галон, што е раст од речиси 70 отсто на годишно ниво. Скокот е поттикнат од пошироките потреси на енергетскиот пазар поврзани со конфликтот со Иран, кој ги ограничи клучните бродски рути низ Ормускиот проток, воден пат низ кој вообичаено минува една петтина од светската нафта и гас. Во САД дизелот главно ги напојува комерцијалните возила – товарни камиони, земјоделска механизација и товарни возови – што значи дека повисоките цени можат да ги зголемат трошоците за храна, градежни проекти и многу друго. Во Обединетото Кралство цените на дизелот на пумпите достигнаа историски максимум, а британскиот канцелар Џон Хили изјави за BBC News дека Обединетото Кралство разговара со американските власти за можната забрана и веќе почнало да се подготвува за неа.

Трамп предложи ограничувањето или целосната забрана на американскиот извоз на дизел да го задржи горивото на домашниот пазар и да ги намали цените за американските потрошувачи. Тој во неделата изјави дека администрацијата „размислува за тоа многу сериозно“, а на маргините на Генералното собрание на Обединетите нации рече дека повикал „да не се испраќа дизелот“. Поддржувачите, меѓу кои и републиканските пратеници Ешли Хинсон и сенаторот Ден Саливан, гледаат на стратегијата како начин да се заштити домашната економија од надворешни потреси.

За американската економија, забраната би можела да донесе краткорочно олеснување на пумпите преку преплавнување на домашниот пазар со вишок понуда. Сепак, енергетските аналитичари предупредуваат дека тоа би можело да се одбие. Дејвид Фајф, главен економист во Argus Media, забележува дека прекинот на американскиот снабдување веројатно би предизвикал меѓународните цени да ракетат, што би ги зголемило глобалните трошоци за товар, храна и индустрија и на крајот „би ја вратило инфлацијата во светската економија“. Тој додава дека „со еден потег, угледот на САД како сигурен снабдувач на енергија во светот би бил уништен“. Отстранувањето на повеќе од милион барели дневно американско снабдување би предизвикало жестока војна за набавки меѓу земјите увознички од Латинска Америка и Европа. Сара Рафул, менаџер за аналитика во Argus Media, забележува дека, иако повисоките меѓународни цени на крајот би ја намалиле побарувачката, непосредниот недостиг сериозно би ги оптоварил трговските односи и би ја забрзал глобалната инфлација.