Трамп и Си на самит: кој ќе го добие приматот во вештачката интелигенција?
FinPortal.mk · 23.9.2026 г.
Американскиот претседател Доналд Трамп отворено ја истакна својата амбиција во областа на вештачката интелигенција, порачувајќи дека „кој ќе победи во вештачката интелигенција, победува“. Тој не крие ниту кого го смета за главен ривал на САД во оваа трка — Кина. Неговиот кинески колега Си Џинпинг не излезе со толку директна порака, но според Ребека Арчесати од Институтот „Меркатор“ за кинески студии, и тој има сличен став: Кина ова го гледа како трка и смета дека треба да биде водечка сила во вештачката интелигенција, бидејќи ја доживува како средство за зголемување на моќта. Вештачката интелигенција е камен-темелник на кинеските технолошки амбиции веќе повеќе од една деценија, без оглед на тоа дали Си јавно ја нагласува таа определба. За Трамп, пак, надминувањето на Кина во приматот во вештачката интелигенција е поважно од ризиците што технологијата ги носи за луѓето — нешто што тој го опиша како „измама“. Кинеското Министерство за надворешни работи предупреди дека „наративите за закана“ и конфронтацијата ја попречуваат глобалната регулација на вештачката интелигенција и повика на соработка за да се осигура дека таа ќе биде од корист за сите. Кога двајцата претседатели ќе седнат на маса во четврток, малку теми ќе бидат поважни од нивните амбиции во оваа област, а она што ќе го кажат и решат ќе биде важно за целиот свет. САД и Кина несомнено се глобални лидери во вештачката интелигенција, но кој е напред зависи од тоа како се мери успехот. Американските компании водат кај таканаречените гранични модели, со најдобри резултати на повеќето тестови од фирми како „Антропик“, „Гугл“ и „OpenAI“. Во февруари 2025 година модел на кинескиот „DeepSeek“ накратко се изедначи со најдобриот американски модел, а заклучно со март 2026 година најдобриот модел на „Антропик“ водеше со само 2,7 отсто, според истражувачите од Универзитетот Стенфорд. Дел од американската предност произлегува од огромните суми што се инвестираат во водечките компании за вештачка интелигенција, додека грани