Трамп бара начин да ги намали цените на горивата пред изборите — дали ќе успее? — 9.10.2026

Цените на бензинот и дизелот во САД повеќе од двојно пораснаа откако во февруари започна конфликтот меѓу САД и Израел со Иран, што ги погоди транспортните компании, земјоделците и сите што управуваат возило во Америка. Пред критичните меѓуизборни избори сè почесто се слушаат барања да се направи повеќе за намалување на цената на горивата, а американскиот претседател Доналд Трамп даде неколку изјави и најави насочени кон намалување на трошоците. Прашањето е: што може да направи со само неколку недели до изборниот ден — и дали тоа ќе успее?

Најавата на Трамп за ослободување од употребата на дизел со црвена боја на предизборен собир оваа недела ја нагласи важноста на цените на горивата на меѓуизборните избори во кои доминираат прашањата за достапноста. Изборите доаѓаат во момент на широка јавна загриженост поради растечките трошоци за гориво, храна и други производи. Гласачите ова прашање го поврзуваат со Трамп и неговата партија, што им отежнува на републиканците кои се кандидираат во ноември. Анкетите покажуваат дека мнозинството Американци не го одобруваат начинот на кој Трамп се справува со економијата и со војната во Иран, што придонесе за високите цени на дизелот и бензинот во САД.

Глобалните набавки на нафта се ограничени откако конфликтот на Блискиот Исток фактички го запре вообичаениот тек на нафта и рафинирани производи низ Ормускиот теснец со месеци. Иако текот на суровата нафта е речиси вратен на предвоеното ниво, цената останува над 100 долари за барел, а продолжено високите цени на нафтата имаа последователен ефект врз дизелот и бензинот. Дејвид Руисард, менаџер за цени во компанијата за стоковно разузнавање „Аргус“, вели дека руската војна со Украина исто така влијаеше врз набавките на нафта, придонесувајќи за повисоки цени на горивата. „Нашите проценки се дека зголемувањето на цената од околу 3 долари за галон на 6 долари за галон е 60 отсто поврзано со Ормускиот теснец, а 40 отсто со конфликтот Русија-Украина“, вели тој.

Шефот на американскиот оддел за економија во „Оксфорд економикс“, Мајкл Пирс, вели дека повисоките енергетски цени се одговорни за најголемиот дел од растот на инфлацијата оваа година, што ги турка каматните стапки нагоре. „Комбинираниот ефект на повисоките каматни стапки и повисоките енергетски цени ги стега семејните буџети и ги зголемува трошоците на фирмите“, вели тој. Патрик Де Хан, шеф на анализа на нафта во веб-страницата за следење цени на горива „ГасБеди“, вели дека неодамна имало умерени намалувања и кај бензинот и кај дизелот. „Голем дел од тоа веројатно се должи на некои од маневрите што ги видовме од администрацијата на Трамп во последните неколку недели“, рече тој.

Трамп оваа недела најави дека ќе дозволи таканаречениот дизел со црвена боја — гориво што се користи вон патишта и не подлежи на федерални даноци — да се користи на американските автопати без федерални давачки. Руисард вели дека единствената разлика меѓу дизелот што го користат камионџиите и секојдневните потрошувачи и дизелот со црвена боја без данок е самата боја. „Проблемот со таа црвена боја е што е исклучително тешко да се исчисти од резервоарот“, објасни тој. Проблемот што се создава е што се случува со транспортните компании што го користат обоениот дизел откако привременото даночно олеснување ќе заврши, рече тој. „Казните се прилично високи за тоа што го имате во резервоарот, бидејќи се смета за даночно затајување.

Друг проблем со проширувањето на употребата на дизел со црвена боја, според Руисард, е тоа што луѓето и компаниите — вклучително и железничките оператори — обично одвојуваат одредено количество од производот. „Ако одеднаш луѓето почнат да го трошат тој дизел, тоа ги исцрпува и нивните достапни залихи“, рече тој. Но, друг потег на Трамп бил поуспешен, според аналитичарите. Минатата недела земјите од Г7 објавија дека ќе ослободат 100 милиони барели нафта и дизел од залихите за да ги ублажат грижите за снабдувањето, по притисокот од Трамп тоа да го сторат. Де Хан вели дека самата најава — без оглед колку е ослободено досега — „успеа да ги намали цените до одреден степен“. Економистот Пирс се согласува, но предупредува дека ослободувањето е само привремено решение. „Сè додека енергетскиот извоз од Заливот останува нарушен, залихите ќе треба дополнително да се трошат за да се снабдува пазарот“, рече тој. „А потребата тие залихи да се наполнат повторно ќе значи дека енергетските цени ќе останат високи извесно време, дури и кога нарушувањето на Блискиот Исток ќе се расчисти.

Претседателот оваа недела рече дека „размислува“ да го суспендира федералниот данок на бензинот. Де Хан вели дека претседателот исто така ги повикува државите да ги намалат државните даноци на бензинот и неколку тоа го сториле, вклучително и Охајо и Џорџија. Државните даноци сочинуваат „умерен дел“ од она што потрошувачите го плаќаат на пумпата, а тие намалувања помогнаа да се намалат цените и националните просеци, рече тој. Сепак, суспендирањето или намалувањето на федералната давачка на бензинот би барало .