Трамп бара каматни стапки од 1 отсто, Фед возврати со зголемување: кој е во право за најдобриот кредитен рејтинг во светот?

Американскиот претседател Доналд Трамп отворено го критикуваше Федералните резерви откако централната банка едногласно одлучи да ги зголеми каматните стапки за четврт процентен поен, на ниво меѓу 3,75 и 4,00 отсто — прво зголемување од летото 2023 година. Претходно Фед ги задржа стапките непроменети и во јуни и во јули, и покрај очекувањата на Трамп дека под раководството на Кевин Ворш, неговиот избор за претседател на Федералниот комитет за отворен пазар (FOMC), ќе следи побрзо намалување на трошоците за задолжување.

Трамп на 16 септември на Truth Social порача дека каматните стапки во САД треба да бидат 1 отсто или помалку, „бидејќи сме најдобриот кредит во светот — далеку“. Тој побара намалување „и тоа брзо“, а Белата куќа ја сподели неговата порака на X истиот ден. Според него, американската економија бележи бум со нови инвестиции, вклучително и вложувањата на технолошките гиганти во вештачка интелигенција, а пониските трошоци за задолжување би поттикнале дополнителни инвестиции и кај бизнисите и кај потрошувачите.

Ворш, сепак, појасни дека борбата против инфлацијата е главен приоритет, бидејќи таа останува над целта на Фед од 2 отсто. Индексот на потрошувачки цени за август забележа инфлација од 3,4 отсто на годишно ниво. „Повеќе од пет години инфлацијата е над целта. Едноставно, инфлацијата е превисока и тоа трае предолго“, рече Ворш на прес-конференција. Тој истакна дека отворените работни места, невработеноста и капиталните инвестиции на бизнисите, вклучително во вештачката интелигенција, се подобрија, и ја пофали отпорноста на американската економија пред геополитичките шокови.

Економисти предупредуваат дека намалување на стапките, дури и постепено, би поттикнало дополнителна инфлација. Џонатан Портес, професор по економија и јавна политика на Кралскиот колеџ во Лондон, изјави за Newsweek дека влијанието би било „катастрофално“, делумно затоа што стапки од 1 отсто при инфлација над 3 отсто и релативно ниска невработеност би биле силно инфлаторни. Стапка на федерални фондови од тоа ниво е наменета за периоди кога потрошувачката и деловната активност се ниски, како што беше случајот за време на пандемијата, кога Фед ја држеше стапката на 1 отсто или помалку повеќе од две години.

Покрај мандатот за максимална вработеност, Фед има задача да ја одржува инфлацијата ниска и цените стабилни. Позитивните податоци за вработеноста му отворија простор на Фед да се справи со упорната инфлација, во момент кога бројни анкети и истражувања покажуваат дека многу Американци тешко ги покриваат растечките цени. Според податоците на Бирото за статистика на трудот цитирани од CNBC, годишниот раст на просечните плати не ја следи инфлацијата веќе пет месеци. Хедер Лонг, главен економист во Navy Federal Credit Union, изјави за таа публикација дека „значителен број Американци се во полоша положба, нивните приходи не ги следат сегашните поскапувања“. Како главни причинители за високата инфлација се наведуваат војните во Иран и Украина, кои ги поттикнаа цените на нафтата и повисоките трошоци за потрошувачите.