Трамп бара каматна стапка од 1 отсто — економистите предупредуваат дека тоа би предизвикало хаос на пазарите
Претседателот на САД, Доналд Трамп, повторно побара од Федералните резерви да ја намалат основната каматна стапка на 1 отсто, но аналитичарите оценуваат дека таквото барање е непрактично и дека би можело да има спротивен ефект. Според нив, намалување од сегашниот опсег меѓу 3,75 и 4 отсто на само 1 отсто би предизвикало огромни нарушувања во глобалниот финансиски систем, а американската влада на крајот би плаќала повеќе за задолжување отколку сега на пазарите на обврзници.
Џ. Бенсон Дурам, основач на инвестициската истражувачка фирма DASM, изјави дека намалување од три процентни поени од страна на Фед „изгледа како катаклизма“. Тој објаснува дека приносите на државните обврзници би пораснале бидејќи инвеститорите би очекувале повисока инфлација, земји како Германија би можеле да привлечат капитал нудејќи само малку повеќе од САД, а доларот би „паднал“.
И покрај ваквата математика на пазарот на обврзници и загриженоста за кредибилитетот на Фед, Трамп постојано повикува на ултраниски трошоци за задолжување, тврдејќи дека САД тоа го заслужуваат како најголема светска економија со, како што вели, најбезбеден кредит. По одлуката на Фед под новиот претседател Кевин Ворш да ги зголеми каматните стапки минатата недела, Трамп ја критикуваше одлуката и повторно ја спомена бројката од 1 отсто.
Гровер Норквист, шеф на конзервативната група Американци за даночна реформа и надворешен економски советник на Трамп, вели дека претседателот на свој начин порачува „не ми се допаѓа оваа болка“, но треба да биде јасно дека за покачувањето на стапките не е виновен Фед. Според едно лице вклучено во разговорите, кое побара анонимност, некои сојузници на администрацијата приватно го пофалиле Ворш по одлуката за стапките, имајќи ја предвид важноста на контролата на инфлацијата пред изборите.
Притисокот на Трамп врз Фед не се ограничува само на барањето за стапка од 1 отсто. Тој има за цел да ја отстрани гувернерката Лиса Кук, назначена од поранешниот претседател Џо Бајден, и чека резултати од истрагата на генералниот инспектор за надзорот на поранешниот претседател Џером Пауел врз градежен проект на Фед. Пауел останува гувернер во Фед, со што на Трамп му е оневозможено ново назначување во централната банка.
Некои аналитичари велат дека Фед останува корисен „жртвен јарец“ за Трамп, кој влегува во изборите со каматни стапки на хипотеки близу 7 отсто и со растечки цени на основните производи како мелено месо и бензин, што ја нагласува темата за достапност. Инфлацијата порасна од почетокот на мандатот на Трамп поради комбинираните шокови од неговите царини и енергетските трошоци од војната на САД со Иран. Мерката за инфлација што ја претпочита Фед изнесуваше 3,7 отсто во јули, а банката не очекува таа да падне на целта од 2 отсто пред 2029 година.
Јавните коментари на претседателот главно го поштедуваат Ворш, неговиот избран наследник на Пауел, и се повеќе насочени кон другите креатори на политиката во Фед. Додека Пауел како претседател ги игнорираше различните повици на Трамп за намалување или задржување на стапките, претседателот го нарече „непријател“ и „празноглава“. Наспроти тоа, минатата недела Трамп го опиша Ворш како заглавен од „политички“ одбор. По покачувањето на стапките за првпат по три години, со едногласна одлука, Трамп изјави дека претходно телефонски му рекол на Ворш да се придружи кон мнозинството доколку е потребно. Ворш изјави дека нема да разговара за разговорите со Трамп.
Долго сметан за „јастреб“ за инфлацијата, Ворш пред неколку недели ја изложи аргументацијата за повисоки стапки, изненадувајќи некои аналитичари кои ја доведуваа во прашање неговата независност од Трамп. Главниот економист на Apollo Global, Торстен Слок, по одлуката на Фед од 16 септември изјави дека Ворш „постојано велеше дека Фед ќе обезбеди стабилност на цените“ и дека покачувањето на стапките покажува дека тоа го мисли сериозно.