Топлотните бранови предизвикаа натрупување на стари фрижидери во центрите за рециклирање во Англија и Велс

Центрите за рециклирање во Англија и Велс се соочуваат со сè поголем притисок поради натрупувањето на стари фрижидери, откако годинашните топлотни бранови ги доведоа апаратите за домаќинство до точка на откажување. Според Сајмон Пери од компанијата W&S Waste Management, која управува со центар за рециклирање во Ардли, во Оксфордшир, центрите за рециклирање се полнат со речиси три шлепери со фрлени фрижидери секоја недела. Заедно, тие фрижидери би покриле површина нешто помала од половина фудбалски терен.

Локалната владина асоцијација (LGA) предупреди дека „планина“ од расипани фрижидери расте во центрите за отпад низ Англија и Велс. Како причина се наведуваат топлотните бранови, но и растечкиот тренд на набавка на втор или резервен уред за ладење. Советот одбележува дека нема доволно капацитети за рециклирање на фрижидери откако голем центар во Њупорт Докс минатата година замина во ликвидација, оставајќи повеќе од 80.000 фрижидери и замрзнувачи заглавени и преоптоварувајќи ги локалните капацитети за складирање. Уште два други центри се затворени во последните години.

Советите од Брадфорд до Глостершир, Дарем и Нотингемшир се меѓу 26-те кои овој месец ги прекинаа собирањата на фрижидери, а заостанатиот товар дополнително ги оптоварува финансиите на локалните власти. Во центарот во Ардли советот годинава успеа да го управува капацитетот со барање граѓаните однапред да закажат термин пред да донесат фрижидер, но ограничувањата дополнително се заоструваат. Предавањето фрижидери и замрзнувачи привремено е ограничено само на жители на Оксфордшир, а закажувањето термини, ограничени на претстојната недела, не може да се направи за нови термини до 28 септември, иако постојните собирања на кабаст отпад во окрузите сè уште ќе се почитуваат.

Лора Гордон, советничка во округот Оксфордшир, стравува дека доколку проблемот не се реши, состојбата ќе се влоши и за Оксфордшир и за другите совети. „Сега постои прозорец на можност да се реши проблемот“, вели таа. „Трошокот од нерешавање – и финансиски и еколошки – ќе почне многу брзо да расте ако тој прозорец не се искористи.“ Според неа, локацијата во Њупорт би можела повторно да се активира, но во спротивно единствената опција е нов објект што се отвора во јануари, на кој ќе му треба време да достигне целосен капацитет.

Делумно, проблемот лежи во тоа што фрижидерите тешко се рециклираат. Секој фрижидер содржи разладен гас што мора безбедно да се исцеди пред уредот да може да се обработи. Пери посочува на мала кутија на задниот дел од еден фрижидер – компресорот, кој го содржи разладниот гас и мора прв да се извади. Дури и изолационата пена во ѕидовите е опасна, што значи дека фрижидерите не можат да поминат низ стандардна линија за рециклирање на метал – потребни им се специјализирани постројки опремени за безбедно отстранување на гасот. Тоа значи дека локациите што чуваат фрижидери мора да имаат еколошка дозвола или регистрирано изземање, бидејќи се класифицирани како опасен отпад.

Моделите на купување укажуваат дека бранот фрижидери во центрите за рециклирање не е резултат на ненадеен пораст на купување или замена на нови фрижидери. Стефан Хеј, извршен директор на Здружението за апарати за домаќинство на Обединетото Кралство (AMDEA), изјави дека пазарот на фрижидери во последните пет години бил „прилично рамен“. „Продажбата во првата половина на 2026 година всушност беше малку намалена, како и собирањето на отпадна електрична и електронска опрема (WEEE) во однос на целта“, рече тој. Трендот кон поголеми американски фрижидери исто така не придонесува. Сепак, има раст кај дополнителното ладење. Хилдрет изјави дека во последните години има раст на производи за второ или резервно ладење, поттикнат првично од ковид, но тренд што продолжил, потенцијално и поради поновиот совет од владата да се „снабдат“ во подготовка за Ел Нињо. „Очекуваме екстремното време дополнително да го поттикне тоа“, рече тој. Џон Хабард, претседател на комитетот за населби на LGA, изјави дека ситуацијата е „системски неуспех“. Со три постројки вон функција, рече тој, нема доволно резервен капацитет, а советите се соочуваат со поплаки бидејќи на некои жители им е кажано воопшто да не носат фрижидери. Според принципот „загадувачот плаќа“ зад системот за рециклирање на WEEE, производителите и трговците на мало, а не советите, треба да го финансираат собирањето, третманот и складирањето на стари фрижидери преку шеми за усогласеност на производителите. Но, бидејќи капацитетот за третман е ограничен, проблемот останува нерешен.