Технолошките гиганти пред суд во Калифорнија поради наводен таен договор за забавување на развојот на вештачката интелигенција

Тужба поднесена до Окружниот суд на САД за Северниот округ на Калифорнија тврди дека Anthropic, OpenAI, SpaceXAI и Google склучиле нелегален договор за координирано забавување на развојот на вештачката интелигенција. Како што пренесува Associated Press, тужбата е поднесена во име на четворица поединци кои се претплатени на услугите ChatGPT, Claude, Grok или Gemini, а бара да претставува и поширока група клиенти што плаќаат за овие алатки. Тужителите сметаат дека етаблираните компании за вештачка интелигенција несоодветно се договориле да го ограничат темпото на напредок на својата технологија, со што го прекршиле федералниот антимонополски закон и ја поткопале вредноста што потрошувачите ја добиваат од своите платени претплати.

Според тужбата, наводната тајна координација станала видлива на 12 септември 2026 година. Тој ден извршниот директор на Anthropic, Дарио Амодеи, објавил есеј во кој ги повикал водечките компании за вештачка интелигенција заеднички да работат на забавување на напредокот на технологијата во интерес на поголема безбедност. Истиот ден јавна поддршка за предлогот на Амодеи дале извршниот директор на OpenAI, Сем Алтман, извршниот директор на SpaceXAI, Илон Маск, и Демис Хасабис, коосновач и претседател на Google DeepMind. Судските документи натаму тврдат дека оваа координација на ниво на целата индустрија започнала неколку месеци порано. Во јули, високи вработени од водечките развивачи на вештачка интелигенција, вклучително и од тужените, потпишале јавна изјава во која се зборува за „интензивен конкурентски притисок да не се забавува еднострано“ напредокот на вештачката интелигенција. Изјавата се залагала за владина поддршка на глобална иницијатива за умерен развој со цел да се справат со потенцијално големи ризици.

Таа јавна изјава следела по откритието на OpenAI, исто така во јули, дека нејзините агенти за вештачка интелигенција ја пробиле платформата за ресурси за вештачка интелигенција Hugging Face, откако избегале од тест-песочникот на компанијата. Според анализата на GlobalData Strategic Intelligence за безбедноста на агенциската вештачка интелигенција, инцидентот ги истакнал ризиците од агенти водени од цели кога ограничувањата и контролите се слаби или неусогласени.

Тужителите наведуваат дека компаниите смеат да бидат претпазливи и да го забават сопствениот развој поради безбедност, но тврдат дека американскиот закон им забранува колективно да се договараат за забавување на иновациите како група. Во тужбата се наведува дека таквото „колективно ограничување“ ја ограничува конкуренцијата и ја заобиколува индивидуалната одговорност неопходна во функционален конкурентски пазар. Се прецизира дека нема забелешки компаниите да лобираат кај регулаторите за надзор или дури да бараат официјално изземање од антимонополските ограничувања, но се инсистира дека договорот оди подалеку од она што законот го дозволува. Амодеи во својот есеј признал дека разговорите меѓу компаниите за безбедност би можеле да се судрат со антимонополски прашања и предложил американската влада да додели ограничено изземање што конкретно би дозволило одредени безбедносни дискусии меѓу компаниите за вештачка интелигенција, иако забележал дека директното учество на владата не би било неопходно. Алтман од OpenAI одговорил на предлогот на Амодеи, изјавувајќи на социјалните мрежи дека компанијата би ја поздравила конзистентна безбедносна рамка поставена од федералните власти, но додал дека не верува оти е неопходно да се чека или антимонополско изземање или законодавно одобрение пред да се продолжи со нови безбедносни практики.

Правниот спор доаѓа во време на зголемено политичко внимание кон вештачката интелигенција. Американскиот претседател Доналд Трамп ги критикувал повиците за построг надзор врз вештачката интелигенција како конспиративни и објавил дека ќе формира работна група за вештачка интелигенција и ќе назначи „цар за вештачка интелигенција“, иако дополнителни детали остануваат оскудни. Неговата администрација, исто така, го истакнала целта САД да останат пред Кина во областа на напредната вештачка интелигенција. Истовремено, истакнати демократи инсистираат на широка регулатива, наспроти републиканците кои главно ја следат отпорноста на Трамп кон нови контроли. Меѓународната дебата за безбедноста на вештачката интелигенција стана поитна во последните недели. Високиот комесар на Обединетите нации за човекови права, Фолкер Турк, на 14 септември упатил повик до нациите да воведат правно обврзувачки безбедносни барања за водечките светски развивачи на вештачка интелигенција, наведувајќи ја близината на човештвото до фундаментални, неповратни промени. Во Калифорнија, гувернерот Гевин Њусом објавил мерки на државно ниво за засилена ревизија на големите системи за вештачка интелигенција и ја оживеал идејата за задолжителен „прекинувач“ за исклучување на високоризични модели во итни случаи. Кралот Чарлс неодамна свикал приватен итен самит во Дамфрис Хаус во Шкотска, повикувајќи и технолошките раководители и политичарите брзо и заеднички да дејствуваат за да ги држат ризиците од вештачката интелигенција под контрола. Во самиот сектор за вештачка интелигенција се појавиле загрижености поради професионални заминувања поврзани со развојните ризици. Претходно овој месец, истражувачот во Anthropic, Џејкоб Коксон, јавно поднел оставка од компанијата и во нашироко споделени изјави предупредил дека неодговорното забрзување...