Светот мора да ги намали емисиите за 18 отсто во четири години за да ги избегне најлошите климатски последици

Светот треба да ги намали емисиите на јаглерод за речиси една петтина во следните четири години, а за близу половина во рок од една деценија, за да се избегне пречекорување на климатските цели со катастрофални размери, соопшти Програмата за животна средина на Обединетите нации (UNEP). Според организацијата, намалување на стакленичките гасови за 18 отсто до 2030 година и за 45 отсто до 2045 година би дало добра шанса глобалното затоплување да се ограничи на 1,7 степени Целзиусови над прединдустриските нивоа.

Иако „прозорецот се затвори“ за задржување на растот на температурите на 1,5 степени, како што советуваат научниците, ограничувањето на пречекорувањето на таа цел сè уште е можно, оцени UNEP. Извештајот за „јазот во емисиите“ меѓу климатските цели и политиките покажа дека земјите не успеваат да ги преведат своите долгорочни цели за намалување на емисиите во краткорочни активности.

Глобалното производство на јаглерод изгледа застоено, бидејќи нивоата на емисии во 2025 година се слични на оние од претходната година. Сепак, аналитичарите на UNEP се воздржани да го наречат тоа врв или плато, поради големите геополитички неизвесности и зголемената зависност од фосилни горива, и покрај силниот раст на обновливата енергија.

Извршната директорка на UNEP, Ингер Андерсен, изјави дека владите со години биле предупредувани дека времето истекува. „Порано велевме дека сè уште има можност ако го направиме овој херкулски напор. Сега е јасно дека херкулскиот напор не беше направен. Одложувавме и сега велиме дека овој прозорец се затвори“, рече таа. Андерсен сепак ги повика земјите да ја задржат целта од 1,5 степени, централна точка на Парискиот климатски договор, велејќи: „Не е време да го фрлиме пешкирот и да се откажеме. Ова е за тоа како да го најдеме патот назад, колку е можно побрзо.

Според проекциите на UNEP, дури и ако сите обновени ветувања бидат исполнети, температурите сепак би се искачиле на 2,6 степени над прединдустриските нивоа. Политиките, пак, не ги следат ветувањата: со тековните политики ширум светот, температурите би се искачиле на 2,8 степени. Секои пет години емисии на стакленички гасови на сегашните нивоа ги зголемуваат прогнозите за глобално затоплување за 0,1 степен.

Под Доналд Трамп, САД, вториот најголем емитер во светот по Кина, се повлекоа од Парискиот климатски договор и се закануваат дека ќе го свртат долгогодишниот тренд на паѓање на емисиите. Бил Хеир, извршен директор на тинк-тенкот Climate Analytics, рече дека е време големите производители на фосилни горива, како САД и Саудиска Арабија, кои произведуваат 20-25 отсто од фосилните горива глобално, да престанат да играат политика и да се соочат со научната реалност.