Сведок во случајот „Државна Лотарија“: ВЛТ терминалите набавени по однапред утврдени планови, но никогаш не пуштени во употреба

Постапката за набавка на ВЛТ терминалите во АД „Државна лотарија“ била спроведена врз основа на претходно усвоени планови и одлуки на органите на управување на компанијата, а набавените апарати никогаш не биле ставени во употреба и сè уште се наоѓаат во магацините на друштвото. Ова го изјави денеска сведокот Александар Андонов, член на комисијата што ја спровела јавната набавка, на судењето за предметот „Државна лотарија“.

Андонов, кој моментално ја извршува функцијата директор на Секторот за спречување перење пари и финансирање тероризам во Државна лотарија, сведочеше дека како член на комисија составена од пет члена учествувал во постапката за набавка на ВЛТ терминалите, но дека комисијата постапувала по претходно донесени одлуки. Според неговото сведочење, комисијата немала самостојна улога во одлучувањето за тоа дали набавката воопшто ќе се реализира, туку дејствувала во рамките на однапред утврдени процедури.

„Ние како комисија постапувавме по претходно веќе донесени одлуки. Истата требала да биде и била предвидена во планот за јавни набавки. Планот за јавни набавки претставува еден вид на документ, односно план во кој што се наведени сите планирани јавни набавки кои што треба да се преземат од страна на друштвото согласно целисходноста и потребата која што ја утврдуваат органите на управување во Државна Лотарија“, рече сведокот Андонов.

Тој дополнително образложи дека планот за јавни набавки, процедурално и согласно интерните акти на друштвото, го донесува Управниот одбор на компанијата. Притоа, сведокот потенцираше дека самото вклучување на одредена набавка во планот не значи автоматски дека таа мора да биде спроведена како постапка, туку дека реализацијата зависи од фактичката потреба на друштвото во дадениот момент.

Во продолжение на сведочењето, Андонов го образложи начинот на кој се планираат и одобруваат набавките во компанијата, посочувајќи дека покрај планот за јавни набавки постои и финансиски план како посебен документ. Според неговите зборови, финансискиот план се усвојува од Управниот одбор на Државна лотарија по претходно одобрување од Надзорниот одбор, при што согласно интерните процедури, како и до сега, на крај финансискиот план се доставува на разгледување до единствениот акционер на Државна лотарија, односно до Владата.

„Откако ќе се донесат овие првенствени акти имаме веќе основ за спроведување на таква постапка, планирана јавна набавка“, изјави Андонов пред судот, објаснувајќи ја правната и процедуралната рамка во која се одвивала набавката на ВЛТ терминалите.

Според неговото сведочење, пред самото распишување на јавната набавка била спроведена посебна претходна постапка во која се собирала документација за утврдување на законитоста и оправданоста на набавката. Сведокот ја опиша оваа фаза како втора фаза од процесот, која претходела на донесувањето на одлуката за набавка, а чија цел била да се утврди дали постојат законски и фактички услови за спроведување на постапката.

Клучен елемент од сведочењето на Андонов е фактот дека набавените ВЛТ апарати никогаш не биле ставени во функција. Терминалите, како што изјави сведокот, и понатаму се наоѓаат во магацините на АД „Државна лотарија“ и не биле користени за нивната намена. Овој детал е особено значаен во контекст на судењето, бидејќи отвора прашање за целисходноста на самата набавка и за тоа дали планираните потреби на друштвото реално постоеле во моментот кога постапката била спроведена.

Сведочењето на Андонов претставува дел од постапката во предметот „Државна лотарија“, во кој судот ги испитува околностите околу набавката на ВЛТ терминалите и одговорноста на лицата вклучени во процесот на донесување одлуки. Како член на комисијата што ја спровела јавната набавка, но истовремено и функционер кој денес раководи со сектор во компанијата, неговото сведочење дава увид во внатрешните процедури на друштвото и во начинот на кој се носат одлуките за капитални набавки.

Од изнесеното произлегува дека постапката формално била вклопена во постојната рамка на планирање и одобрување, со планот за јавни набавки како основен документ и со финансискиот план како потврда за обезбедени средства. Сепак, останува отворено прашањето зошто набавените терминали не биле употребени, односно дали потребата што била предвидена во плановите останала неостварена поради променети околности, технички причини или други фактори.

Судењето за предметот „Државна лотарија“ продолжува, а судот ќе продолжи да ги сослушува сведоците и да ги разгледува доказите поврзани со набавката на ВЛТ терминалите и со одлуките на органите на управување на компанијата.