Студентските кредити повеќе не се „добар долг“: трошоците растат, а сигурноста се намалува

Студентските кредити со децении се сметаа за „добар долг“ — обврска што вреди да се преземе, бидејќи се веруваше дека високото образование води кон подобри можности и повисоки примања. Но таа пресметка во последно време стана многу посложена. Растот на трошоците за студирање, промените во федералниот систем за кредитирање и нестабилниот пазар на труд ја принудуваат една генерација да го преиспита токму тоа правило.

Најпрво, долгот е значително поголем отколку порано. Денес повеќе од 42 милиони Американци носат федерален образовен долг, а вкупниот износ надминува 1,7 трилиони долари. Пред 20 години тој износ беше околу 516 милијарди долари, со 28 милиони должници. Истражување на Pew Research Center објавено во 2025 година покажува дека речиси осум од десет возрасни сметаат оти колеџите и универзитетите само „задоволително“ или „слабо“ се справуваат со одржувањето на школарината достапна, а 55 отсто дале иста оценка за подготвеноста на студентите за добро платени работни места во денешната економија. Одделно, наодите на NerdWallet покажаа дека речиси 80 отсто од анкетираните Американци се согласуваат оти федералниот систем за студентски кредити е скршен.

Трошоците за студирање драстично пораснаа. Во академската 1971-1972 година, просечната годишна школарина и такси на приватните четиригодишни колеџи изнесуваа 14.550 долари, прилагодено за инфлацијата, според College Board. До 2025-2026 година тој просек се искачи на 45.000 долари. Според извештај на J.P. Morgan Asset Management од 2026 година, школарината растела во просек околу 5,5 отсто годишно од 1983 година, надминувајќи ја инфлацијата и растот на платите. Кога ќе се додадат сместување и храна, годишниот трошок на приватна четиригодишна институција сега просечно изнесува 60.920 долари, а некои колеџи наплаќаат повеќе од 100.000 долари годишно кога ќе се вклучат сите трошоци.

Покрај цената, сигурносната мрежа за должниците е намалена. Законот на претседателот Доналд Трамп познат како OBBBA укина неколку достапни планови за отплата на студентски долг и ја намали заштитата за должниците, вклучително и можноста за пауза на федералните отплати во периоди на невработеност. Во исто време, брзиот развој на вештачката интелигенција го нарушува вработувањето на почетните позиции. Како што се стеснуваат можностите во некои области, особено во технологијата, студентите и нивните семејства сè повеќе се прашуваат дали дипломата вреди за трошокот.

„Од студентите се бара да донесат одлука со многу долгорочни финансиски последици, без да можат да ги предвидат своите перспективи за вработување или какви ќе бидат правилата што ќе го уредуваат нивниот долг“, изјави Каролин Фаст, директорка за политика во високото образование во The Century Foundation.

Колеџите, пак, тврдат дека се соочуваат со намален упис, растечки трошоци и остри намалувања на државното финансирање за високото образование, според извештај на Center on Budget and Policy Priorities. „Кога државите го намалуваат финансирањето на високото образование... колеџите и универзитетите обично ги префрлаат тие трошоци врз студентите преку повисока школарина“, се наведува во извештајот.