Струјата во Македонија номинално евтина, но според куповната моќ најскапа во регионот

Македонија има значително поевтина електрична енергија од просекот на Европската Унија, но кога цените ќе се приспособат според куповната моќ, сликата се менува во корист на поинаков заклучок. Најновите податоци на Евростат за првата половина од 2026 година покажуваат дека македонските домаќинства плаќаат релативно ниска цена за киловат-час, но според стандардот на куповната моќ електричната енергија е најскапа меѓу споредените земји од Западен Балкан.

Според податоците, просечната цена на електричната енергија за домаќинствата во Македонија изнесувала 11,68 евра за 100 киловат-часови, со вклучени даноци и давачки. Во Србија таа била 11,97 евра, во Албанија 11,90 евра, во Црна Гора 10,39 евра, а во Босна и Херцеговина 9,95 евра. Европскиот просек достигнал 28,32 евра, што значи дека струјата во ЕУ номинално е околу 2,4 пати поскапа отколку во Македонија.

Меѓутоа, споредбата изразена во евра не ги зема предвид разликите во нивото на цените меѓу државите. Затоа Евростат го користи и стандардот на куповната моќ (PPS), кој овозможува да се спореди вредноста на електричната енергија во различни економски услови. Според овој показател, цената на 100 киловат-часови во Македонија достигнува 22,4 PPS, наспроти 19,1 во Босна и Херцеговина, 18,2 во Албанија, 17,9 во Црна Гора и 17,8 во Србија.

Со тоа Македонија се издвојува како најскапа меѓу овие пет земји, иако според номиналната цена се наоѓа на средината од регионалната листа. Разликата е особено забележлива во споредбата со Србија. Таму електричната енергија номинално чини нешто повеќе, но кога ќе се земе предвид куповната моќ, македонската цена е околу 26 проценти повисока. Во однос на Црна Гора разликата изнесува приближно 25 проценти, додека во споредба со Албанија достигнува околу 23 проценти.

Од Евростат појаснуваат дека овие показатели не означуваат колкав дел од платата граѓаните издвојуваат за струја, туку ја изразуваат цената приспособена според општото ниво на цени во секоја земја. За да се утврди вистинското оптоварување на семејниот буџет, потребно е да се земат предвид и приходите на домаќинствата, нивната месечна потрошувачка и трошоците за останатите животни потреби.

Податоците дополнително откриваат различни движења во цените во регионот, но она што останува јасно е дека номиналната евтина струја во Македонија не ја одразува целосно нејзината тежина за домаќинствата кога се мери преку куповната моќ. Споредбата со земјите од Западен Балкан покажува дека релативно ниската цена на хартија може да значи значително поголем товар за граѓаните кога економскиот стандард е понизок.