Стрелките наназад во последната недела од октомври: спиеме еден час подолго, но и порано се стемнува
Автор: Редакција на FinPortal.mk ·
Во ноќта меѓу сабота, 24 октомври, и недела, 25 октомври 2026 година, во Македонија повторно преминуваме од летно на зимско сметање време. Кога часовникот ќе покаже 3:00 часот, стрелките ќе се вратат еден час назад, односно на 2:00 часот. Тоа значи дека таа ноќ ќе спиеме еден час подолго, но промената носи и друга, помалку пријатна страна — сонцето ќе заоѓа еден час порано, па вечерите ќе стануваат темни многу порано. Овогодишниот датум е интересен и поради тоа што 25 октомври е најраниот датум на кој стрелките се враќаат наназад од 2014 година. Во последните години датумот се движеше кон самиот крај на октомври. Во 2025 година, на пример, часовникот се врати наназад на 26 октомври, додека во 2024 година тоа се случи на 27 октомври. Разликата од само неколку дена можеби изгледа мала, но во секојдневието најмногу ќе се почувствува токму преку дневната светлина — утрата ќе бидат посветли, додека попладневните и вечерните часови ќе се стемнуваат порано. Системот на летно и зимско сметање време и понатаму се применува во Северна Македонија. Идејата зад летното сметање време е во текот на потоплите месеци да се искористи повеќе дневна светлина во вечерните часови. Во есен, часовникот се враќа назад и повторно се воспоставува стандардното, односно зимското сметање време. За некои луѓе промената минува речиси незабележливо, додека други неколку дена чувствуваат нарушување на вообичаениот ритам на спиење. За укинување на сезонското поместување на часовникот се разговара со години, но системот сè уште не е укинат. Европската унија веќе подолго време ја отвора оваа тема, но одлуката за конечно отфрлање на практиката сè уште не е донесена, па граѓаните и оваа есен повторно ќе ги поместуваат стрелките. Иако промената формално значи еден час повеќе за спиење, искуството покажува дека прилагодувањето на новиот ритам не е секогаш едноставно. Организмот реагира на промената на светлината, а најголем дел од луѓето го чувствуваат тоа преку поспаност во првите денови по враќањето на ч