Странските возачи го полнат резервоарот во Македонија — растот на потрошувачката на гориво делумно доаѓа од пограничното точење

Зголемената потрошувачка на нафтени деривати во Македонија, особено на дизелот и бензините, не е резултат само на домашното трошење. Според претседателот на Регулаторната комисија за енергетика, Ацо Ристов, значителен дел од растот доаѓа од возачи од соседните земји кои доаѓаат во Македонија специјално за да наполнат гориво.

Ристов во емисијата „Ноќно студио" на 4ТВ изјави дека РКЕ не располага со прецизна можност да ја раздвои домашната од „извезената" потрошувачка, но податоците покажуваат значителен раст во изминатиот период. „Не можеме да направиме раздвојување што значи домашна потрошувачка и да кажеме – ова е извезена потрошувачка. Меѓутоа, имаме параметри дека многу е зголемена потрошувачката на гориво", рече тој.

Според Ристов, клучната причина за дел од растот е пониската цена на горивата во Македонија во споредба со земјите од регионот. „Не е тоа последица на домашното трошење, туку баш она на пограничното трошење", изјави претседателот на РКЕ, додавајќи дека во текот на летната сезона дополнителен фактор бил и транзитот на патници низ земјава.

Тој посочи дека возачите кои патуваат низ Македонија имаат интерес да ги наполнат резервоарите во земјава поради пониските цени во споредба со Србија, Грција и други околни држави. Ваквата состојба со пограничното точење, според него, директно влијае врз вкупните бројки за потрошувачката на нафтени деривати што се регистрираат во земјава.

Зголемената потрошувачка на гориво, според Ристов, носи и дополнителни приходи за државниот буџет преку даноците и акцизите. „Од секој литар нафтен дериват, од 25 до 35 денари е бенефитот за државата, односно за полнење на буџетот", рече тој.

Ристов нагласи дека домашната потрошувачка, независно од транзитот и пограничното точење, вообичаено расте за околу два до три проценти годишно. Тој овој раст го поврза и со економската активност во земјата. Според него, растот на бруто домашниот производ и индустриското производство се поврзани со зголемен транспорт и превоз, што неминовно влијае и врз потрошувачката на гориво.

Претседателот на РКЕ направи разлика меѓу физичката потрошувачка на гориво и финансискиот ефект за буџетот. И покрај намалувањето на акцизите и ДДВ-то, тој очекува буџетот на крајот на годината да има значителни приходи од овој сегмент, бидејќи зголемената потрошувачка, како и повисоките цени во одредени периоди, влијаат врз вкупните даночни приходи. „Доколку имате поголема потрошувачка, имате повеќе приходи", рече Ристов, оценувајќи дека досегашните мерки за цените на горивата се менаџираа.

Изјавите на Ристов доаѓаат во момент кога цените на горивата во Македонија остануваат пониски од оние во најголем дел од соседните земји, што според него продолжува да биде главен мотив за странските возачи да го полнат резервоарот токму во земјава. Тој не прецизираше колкав дел од вкупната потрошувачка отпаѓа на странските возила, но повтори дека параметрите покажуваат јасен раст и дека тој раст не може целосно да се објасни со домашното трошење.

Според она што го изнесе претседателот на РКЕ, сликата е сложена: еден дел од зголемената потрошувачка доаѓа од транзитните возачи и од граѓаните на соседните држави кои пресметале дека им се исплати да точат во Македонија, додека друг дел е поврзан со домашната економска активност и со растот на транспортот и превозот. Двата фактора заедно придонесуваат кон повисоки вкупни бројки на потрошени нафтени деривати, а со тоа и кон повисоки приходи од акцизи и данок во државната каса.

Ристов не откри конкретни бројки за вкупната потрошувачка ниту за периодот што го опфаќа растот, но потврди дека РКЕ располага со параметри кои укажуваат на значително зголемување. Тој исто така не наведе кои точно соседни земји се најзастапени меѓу возачите што точат во Македонија, туку ги спомена Србија и Грција како примери на држави каде горивото е поскапо.

Од она што го кажа претседателот на Регулаторната комисија за енергетика произлегува дека растот на потрошувачката на гориво во земјава треба да се гледа двојно: како показател за економската активност внатре во државата, но и како резултат на ценовната разлика со регионот која привлекува странски возачи. Додека домашната потрошувачка расте умерено, со околу два до три проценти годишно, пограничното и транзитното точење додаваат дополнителен товар на вкупните бројки и дополнителен прилив во буџетот.

Ристов заклучи дека и покрај намалувањето на акцизите и ДДВ-то, очекувањата се буџетот на крајот од годината да забележи значителни приходи од продажбата на нафтени деривати, токму поради комбинацијата на зголемена потрошувачка и повисоки цени во одредени периоди од годината.