Странските компании вработуваат четвртина од приватниот сектор и создаваат над третина од додадената вредност

Во деловниот сектор во Македонија во 2024 година дејствувале 3.280 странски филијали, односно домашни претпријатија под контрола на странски субјекти, што претставува 4,7 проценти од вкупниот број деловни субјекти, покажуваат податоците на Државниот завод за статистика. И покрај малиот удел во вкупниот број претпријатија, овие компании имаат значајна улога во стопанството, ангажирајќи 24,2 проценти од вкупниот број вработени и создавајќи 37 проценти од вкупната бруто-додадена вредност.

Најголемо учество во создавањето на додадената вредност кај домашните претпријатија контролирани од странство има преработувачката индустрија со 35,3 проценти. По неа следува секторот за информации и комуникации со 16,7 проценти, додека трговијата на големо и мало заедно со поправката на моторни возила и мотоцикли учествува со 11,5 проценти.

Странските филијали во најголем дел се контролирани од европски земји, односно 92,8 проценти. Земјите членки на Европската Унија контролираат 44,6 проценти од овие субјекти, во кои работат 62,8 проценти од вкупно ангажираните работници во странските филијали и преку кои се остварува 61,9 проценти од нивната додадена вредност.

Гледано според поединечните земји, најголемо економско влијание преку учеството во додадената вредност имаат филијалите под контрола на Австрија со 17,4 проценти, по што следуваат Холандија со 11 проценти, Германија со 9,7 проценти и Обединетото Кралство со 9 проценти.

Вкупниот остварен промет на странските филијали изнесува 802.801 милион денари, додека додадената вредност по фактор на трошок достигнува 183.760 милиони денари, при што во сите дејности се ангажирани вкупно 105.151 вработен.

Во преработувачката индустрија работат 381 претпријатие со 51.214 вработени, остварувајќи промет од 318.137 милиони денари и додадена вредност што ја потврдува доминантната позиција на овој сектор меѓу странските филијали во земјата.

Податоците покажуваат дека, иако странските филијали сочинуваат само мал дел од вкупниот број деловни субјекти, нивното економско влијание е несразмерно големо, со оглед на тоа што ангажираат речиси четвртина од сите вработени во приватниот сектор и создаваат повеќе од една третина од вкупната бруто-додадена вредност. Концентрацијата на контролата од европски земји, а особено од земјите членки на Европската Унија, дополнително ја нагласува поврзаноста на домашната економија со европските инвестициски текови.