Стотици илјади сопственици на хипотеки со променлива каматна стапка наскоро со повисоки рати

Околу 150.000 сопственици на домови во САД со хипотекарни кредити со променлива каматна стапка (ARM) годинава ќе го доживеат првото прилагодување на каматата, покажуваат податоците на компанијата ICE Mortgage Technology. Од нив, околу 64.000 се предвидени за прво прилагодување во периодот од август до декември, според податоците што ICE ги достави до CNBC.

Бидејќи каматите пораснаа откако многу од овие кредитокорисници ги зедоа своите кредити, нивните месечни рати може да се зголемат за стотици долари, а во некои случаи и за повеќе од 1.000 долари. Истовремено, мал дел од кредитокорисниците може да види намалување на каматата и на месечната рата.

За разлика од хипотеката со фиксна каматна стапка, ARM има каматна стапка што може да се менува со текот на времето. Ваквите кредити често започнуваат со воведна камата пониска од онаа на кредитите со фиксна стапка, но по почетниот период — најчесто пет, седум или десет години — каматата почнува да се прилагодува. Откако ќе започнат, тие промени вообичаено се случуваат на секои шест месеци или еднаш годишно и можат да ја зголемат или намалат месечната рата.

Според ICE, во моментот има 3,1 милион активни ARM-кредити, што е најголем обем во последните 5,5 години. Поголемиот дел од нив — 2,05 милиона — сè уште се во почетниот фиксен период, а 1,05 милион преминале во фазата на прилагодување. ARM-кредитите сочинуваат само 5,6 отсто од приближно 55,4 милиона активни хипотеки во САД.

Колку точно ќе се прилагодат каматите зависи делумно од воведната стапка, а ограничувањата (капови) го одредуваат максималниот раст или пад. На пример, кредитот може да има ограничување од 2 процентни поени при првото прилагодување, по 1 поен за секое следно прилагодување и максимум 5 поени во текот на целиот кредит. Според податоците на ICE, седумгодишните ARM-кредити од 2019 година, чие прво прилагодување е предвидено од август до декември, имаат медијална воведна камата од 3 отсто и медијален неподмирен остаток од 548.000 долари. Врз основа на актуелните камати и каповите, тие кредитокорисници се соочуваат со медијална прилагодена камата од 6,06 отсто, што значи зголемување на ратата за медијални 1.080 долари. Од друга страна, тригодишните ARM-кредити од 2023 година имаат медијална воведна камата од 8,38 отсто и неподмирен остаток од 136.000 долари, а нивната камата треба да падне на медијални 7,71 отсто, намалувајќи ја месечната рата за 124 долари.

Според Bankrate, просечната воведна камата на таканаречениот 5/1 ARM изнесува околу 6,65 отсто. ARM-кредитите сочинувале 10,3 отсто од апликациите за хипотека во неделата што заврши на 2 октомври, што е раст од 5,9 отсто во неделата што заврши на 4 октомври 2024 година, според Здружението на хипотекарни банкари. Како опции за кредитокорисниците остануваат да продолжат со ARM-кредитот или да го рефинансираат, а кредиторите се должни да ги предупредат кредитокорисниците меѓу 210 и 240 дена однапред.