S&P 500 на највисоко вреднување во една генерација — што порачува историјата на инвеститорите

S&P 500, најважниот индекс на берзанскиот пазар, веќе неколку години бележи одличен раст и од почетокот на 2023 година ја повеке од двојно зголеми својата вредност. Тоа е импресивен резултат за индекс толку разновиден како S&P 500. Но, од друга страна, индекст сега се наоѓа на ниво на вреднување какво што не е видено со децении. Според податоците, трите најголеми ETF-фондови по средства под управување се токму S&P 500 фондови, со околу 2,7 трилиони долари средства под управување заклучно со 11 септември.

Еден од начините да се измери колку е скап S&P 500 е преку Шилеровиот однос цена-заработка (P/E), познат и како циклички прилагоден P/E (CAPE). Тој се пресметува со делење на сегашното ниво на S&P 500 со просечната инфлациски прилагодена заработка во последните 10 години. Во моментот на пишувањето, CAPE-односот на S&P 500 изнесува 40,7 — највисоко ниво од времето на интернет-балонот, кога во ноември 1999 година достигна врв од 44,2. За жал, вредноста на S&P 500 по пукањето на интернет-балонот речиси се преполови, што не е особено охрабрувачки. Ситуациите сепак се многу различни — сегашниот раст го поттикнува бумот на вештачката интелигенција, додека интернет-балонот го поттикнуваше чистата шпекулација со непроверени интернет-бизниси — но историската перспектива вреди да се има предвид.

Пазарите на мечки се неизбежни. S&P 500 официјално навлегува во територија на пазар на мечки кога ќе падне за 20 отсто или повеќе од неодамнешните врвови. Колку долго траат и колку паѓа индекст варира во голема мера, но сигурно е дека пазарите на мечки ќе се случуваат. Добрата вест е што тие обично се многу пократки од пазарите на бикови.

Пазарите на мечки обично не ги радуваат инвеститорите, но тие се нужно зло, главно за да го ресетираат вреднувањето и да ги приземјат претерано оптимистичките очекувања. Во долгите пазари на бикови, вреднувањето на акциите често може да ги надмине основите, што многумина сметаат дека е случај и сега, бидејќи вештачката интелигенција го поттикна скокот на вреднувањето на големите технолошки компании. Apple стана првата компанија вредна еден трилион долари на 2 август 2018 година, а сега 14 јавни компании вредат најмалку еден трилион, две вредат по 4 трилиони, а Nvidia вреди 5 трилиони долари заклучно со затворањето на пазарот на 11 септември. Тоа само по себе не е лошо, но во одреден момент човек мора да се запраша колку од тоа се базира на шпекулација.

Никој не може да предвиди кога ќе се случи следниот пазар на мечки. Тоа може да биде за денови, недели, месеци или години. Ова не е аларм за итен пазар на мечки, туку пред сè подготовка за она што може да се случи. Без оглед на тоа кога ќе се случи, историјата покажува дека најдоброто нешто што инвеститорите можат да го направат е да продолжат да инвестираат и да го одбијат нагонот да го тајмингот на пазарот — во овој случај, да избегнуваат инвестирање поради очекување на пад. Некои инвеститори можеби ќе имаат среќа и правилно ќе го погодат моментот, но конзистентноста е многу подобра стратегија за градење богатство.