Сончевите електрани најголем извор на струја во јули, земјата покри 94,7 отсто од потрошувачката
Македонија во јули произведе 460.035 мегават-часови електрична енергија, количина што е еднаква на 94,7 отсто од бруто-домашната потрошувачка, која изнесуваше 486.007 мегават-часови. Според податоците на Државниот завод за статистика, тоа е еден од највисоките месечни степени на покриеност на домашната потрошувачка со домашно производство, но според анализата на структурата, тоа не значи дека електроенергетскиот систем бил независен од увоз во секој час од денот.
Највпечатливиот дел од јулската структура доаѓа од сончевата енергија. Соларните електрани учествувале со 36,3 отсто во бруто-производството и биле најголем поединечен извор на електрична енергија во земјата. По нив следат термоцентралите со 33,4 отсто, хидроцентралите со 21,6 отсто и ветерните електрани со 6,7 отсто од вкупното бруто-производство. Според индикаторот на Државниот завод за статистика, вкупниот удел на обновливите извори во производството достигнал 65,4 отсто, што претставува силен летен резултат за зелената енергија.
Сепак, како што се нагласува во анализата, тој резултат не треба да се пренесува како годишна слика за енергетскиот систем, бидејќи производството од сонце и од вода силно се менува по сезони. Летните месеци со долги сончеви денови и со поволни хидролошки услови природно го зголемуваат учеството на обновливите извори, додека во зимските месеци таа слика значително се менува.
Споредено со јуни, домашното производство во јули пораснало од 408.045 на 460.035 мегават-часови, односно за околу 12,7 отсто. Потрошувачката истовремено пораснала од 446.814 на 486.007 мегават-часови, или за околу 8,8 отсто. Поради тоа, односот меѓу домашното производство и бруто-потрошувачката се подобрил од 91,3 отсто во јуни на 94,7 отсто во јули.
Но токму бројката од 94,7 отсто бара внимателно читање. Таа не значи дека преостанатите 5,3 отсто едноставно претставуваат увоз. МЕПСО за јули регистрира 14,3 гигават-часови во категоријата „увоз плус несакани отстапувања“, додека физички во македонскиот електропреносен систем од соседните системи влегле 351,9 гигават-часови, а кон соседните системи излегле 337,6 гигават-часови. Разликата меѓу тие физички текови исто така изнесува околу 14,3 гигават-часови, што покажува дека прекуграничната размена на електрична енергија е постојан и двонасочен процес, а не еднострано полнење на домашниот систем однадвор.
МЕМО, пак, користи друга методологија за пресметка и покажува дека во јули нето-потрошувачката, без загубите, изнесувала 440 гигават-часови. Разликата меѓу методологиите на МЕПСО и на МЕМО е во тоа што едниот ги следи физичките текови и отстапувањата во преносниот систем, додека другиот тргнува од нето-потрошувачката на крајните корисници, без загубите во мрежата.
Ваквите податоци ја доближуваат земјата до момент во кој домашното производство месечно речиси ја покрива вкупната потрошувачка, што е значајно од аспект на енергетската безбедност и на намалената зависност од увозни извори. Сепак, од статистичките показатели произлегува дека покриеноста на месечно ниво не е исто што и независност во секој час од денот, бидејќи производството од сонце и од вода не е постојано и зависи од временските услови и од дневниот циклус.
Јулскиот резултат покажува и колку сончевата енергија веќе станала значаен столб на домашното производство. Со учество од 36,3 отсто во бруто-производството, соларните електрани го надминале учеството на термоцентралите, кои традиционално биле главен извор на електрична енергија во земјата. Тоа е показател за промената во структурата на производството, која во летните месеци сè повеќе се потпира на обновливите извори, додека улогата на фосилните капацитети во тој период се намалува.
Севкупно, податоците за јули покажуваат месец во кој домашното производство речиси целосно ја покрило бруто-потрошувачката, со сонцето како најголем поединечен извор и со обновливите извори заедно со удел од 65,4 отсто. Истовремено, тие потсетуваат дека сезонските разлики и прекуграничната размена на електрична енергија остануваат важен дел од работата на електроенергетскиот систем.