Сончевата енергија ја презеде водечката позиција меѓу обновливите извори во ЕУ

Повеќе од половина од електричната енергија произведена во Европската Унија во вториот квартал од 2026 година доаѓа од обновливи извори, покажуваат најновите податоци на Евростат. Во периодот од април до јуни, обновливите извори учествуваа со 54,1 процент од вкупното производство на електрична енергија во Унијата, што претставува мало намалување во споредба со 54,3 проценти во истиот период минатата година.

Иако вкупниот удел на обновливите извори е малку намален, структурата на производството открива значајна промена. Сончевата енергија беше најголемиот поединечен извор на обновлива електрична енергија во ЕУ и учествуваше со 41,6 проценти од вкупното производство на електрична енергија од обновливи извори. Нејзиното учество значително се зголеми од 37 проценти, колку што изнесуваше во вториот квартал од 2025 година. Овој раст ја потврдува сончевата енергија како главен двигател на обновливата транзиција во Унијата.

На второ место по учество беше енергијата на ветерот со 27,7 проценти, додека хидроенергијата учествуваше со 22,6 проценти од производството на електрична енергија од обновливи извори. Останатите 7,7 проценти се однесуваа на горива од обновливи извори, како што е биомасата, додека геотермалната енергија и другите обновливи извори учествуваа само со 0,4 проценти.

Податоците на Евростат откриваат и големи разлики меѓу земјите-членки на Европската Унија. Најголем удел во електричната енергија произведена од обновливи извори во вториот квартал забележа Латвија со дури 97,7 проценти. Во таа земја доминираат хидроенергијата и сончевите извори. Следува Данска, каде што 94,3 проценти од електричната енергија се произведува од обновливи извори, првенствено благодарение на енергијата на ветерот. Хрватска е на третото место со удел од 92,2 проценти, при што хидроенергијата има најголем придонес.

На другиот крај од скалата е Словачка, каде што обновливите извори учествуваа само со 19,8 проценти во производството на електрична енергија. Следуваат Чешка со 20,9 проценти и Малта со 24,5 проценти. Овие бројки јасно покажуваат колку различни патеки избираат земјите-членки во енергетската транзиција и колку географските и природните услови влијаат врз структурата на производството.

Вкупниот удел на обновливите извори во производството на електрична енергија во ЕУ е малку намален во споредба со минатата година, но структурата на производството покажува силен раст на сончевата енергија, која во вториот квартал ја зазеде водечката позиција меѓу обновливите извори. Оваа промена е значајна бидејќи сончевата енергија традиционално се сметаше за сезонски извор со најголем потенцијал во летните месеци, а токму периодот од април до јуни го опфаќа најсончевиот дел од годината.

Податоците доаѓаат во момент кога енергетската политика на Европската Унија продолжува да се фокусира на намалување на зависноста од фосилни горива и зголемување на учеството на обновливите извори во вкупната потрошувачка на енергија. Иако производството на електрична енергија е само еден сегмент од вкупната енергетска слика, податоците за вториот квартал покажуваат дека обновливите извори веќе го надминаа прагот на половина од производството и дека сончевата енергија станува сè позначаен столб на европскиот енергетски систем.