Собранието го усвои вториот ребаланс на буџетот, опозицијата предупредува на слабо планирање и висок дефицит

Собранието го донесе вториот ребаланс на буџетот за 2026 година, само два месеци по првиот, што предизвика остри реакции од опозицијата која оценува дека станува збор за ново прекројување на државната каса без јасна економска логика. Министерката за финансии Гордана Димитриеска Кочоска, образложувајќи ја потребата од ребалансот, изјави дека тој претставува навремена реакција на новите економски околности, последиците од глобалната неизвесност и ефектите врз домашната економија. Таа нагласи дека до крајот на годината државната каса е стабилна и има пари за плати, пензии и други обврски.

Според министерката, дополнетиот ребаланс не произлегува од проблеми со ликвидноста во буџетот, туку е последица на мерките што Владата ги презеде за намалување на данокот на додадена вредност и акцизата кај бензините и дизелот. „Мерки кои имаат директно влијание врз приходната страна на буџетот, но значајно е дека со такви мерки го поддржуваме стандардот на граѓаните и ја помогнавме економијата, односно го спречивме прелевањето на високите цени на нафтата врз останатите производи и услуги“, изјави Димитриеска Кочоска.

Од опозицијата, пак, сметаат дека вториот ребаланс отвора сериозни прашања за квалитетот на буџетското планирање. Димитар Ковачевски од СДСМ оцени дека ребалансот не нуди убедлив одговор на економските предизвици, туку напротив покажува слабости во планирањето, висок дефицит и намалување на средствата за развојни програми и капитални инвестиции. „Ќе се осврнам на неколку клучни аспекти. Најнапред, бројките во однос на дефицитот остануваат високи, а развојните инвестиции се намалуваат, што ја покажува основната противречност на ребалансот“, рече Ковачевски.

Критики стигнаа и од Левица. Пратеникот Мециновиќ седницата за ребалансот ја нарече циркус, обвинувајќи дека власта го користи буџетот единствено за сопствена корист. Тој изрази уверување дека полемиката со мнозинството во моментот кога тоа го носи вториот ребаланс на буџетот дополнително ја потврдува неопходноста од посериозен пристап кон јавните финансии.

Ребалансот беше усвоен со гласовите на владејачкото мнозинство, по расправа во која министерката за финансии инсистираше дека стабилноста на буџетот не е доведена во прашање и дека сите тековни обврски кон граѓаните ќе бидат навремено исплатени. Таа посочи дека намалувањето на даночните давачки кај горивата било неопходно за да се заштити куповната моќ на домаќинствата и да се спречи понатамошно поскапување на производите и услугите.

Од друга страна, опозицијата инсистираше дека вториот ребаланс во рок од само два месеци по првиот е показател за нестабилно и непредвидливо буџетско планирање, кое според нив ги загрозува развојните проекти и ја намалува довербата во фискалната политика на Владата. Ковачевски потенцираше дека високиот дефицит и намалените капитални инвестиции се директна последица од одлуките што не биле претходно соодветно анализирани.

Седницата во Собранието помина во жестока дебата меѓу претставниците на владејачкото мнозинство и опозицијата, при што двете страни останаа на спротивставени позиции во однос на тоа дали ребалансот е нужна корекција на економските текови или резултат на лошо планирање. Министерката за финансии остана при тврдењето дека државната каса е стабилна и дека нема опасност за исплата на платите, пензиите и останатите обврски до крајот на годината.

Со усвојувањето на вториот ребаланс, буџетската рамка за 2026 година е повторно изменета, а расправата за нејзината оправданост продолжува меѓу власта и опозицијата, кои имаат сосема различно читање на економските околности во кои се наоѓа земјата.