Сингапур: Хормуз е азиски проблем, но слободата на пловидба е недопирлива

Сингапурскиот министер за надворешни работи Вивијан Балакришнан оцени дека американскиот претседател Доналд Трамп не е „сосема во право“ кога тврди дека прекинот на енергетските текови низ Ормускиот теснец е проблем на Азија. Во изјава за CNBC на самитот на Институтот Милкен во Сингапур, Балакришнан призна дека азиските економии се меѓу најголемите клиенти на енергија што се транспортира низ тој тесен воден пат, кој го поврзува Персискиот Залив со Арапското Море, поради што секое продолжено нарушување е особено значајно за регионот.

Трамп претходно изјави дека азиските економии треба да преземат поголем дел од товарот за одржување на водниот пат отворен, наместо да се потпираат претежно на американска заштита. „Ние не го користиме теснецот. Не ни е потребен. На Европа е потребен. Кореја, Јапонија, Кина и многу други“, рече тој.

Балакришнан сепак предупреди дека прашањето не смее да се гледа само низ призмата на тоа кој купува нафта, нагласувајќи ја важноста на одржувањето на слободата на пловидба низ меѓународните водни патишта. За Сингапур, рече тој, тој принцип е „недопирлив“, повикувајќи се на Конвенцијата на Обединетите нации за правото на морето и на правата на транзитен премин и слобода на пловидба. „Ова за нас е егзистенцијално прашање и прашање на принцип, на меѓународно право“, изјави Балакришнан.

Според него, обидите на Иран да воспостави поголема контрола врз сообраќајот низ Хормуз одат подалеку од приходите што би можел да ги оствари од такси и надоместоци. Од перспектива на Техеран, можноста да им наплаќа на бродовите би можела ефективно да го воспостави неговото право да одлучува кои бродови смеат да поминат, давајќи му на Иран потенцијален „вето“ врз Хормуз. Таквата моќ би можела да му даде на Техеран „поголема предност во моментов отколку дури и потенцијално нуклеарно оружје“, смета Балакришнан.

Тој додаде дека не очекува САД или заливските држави да толерираат ситуација во која Иран има такво вето врз водниот пат, оценувајќи дека тензиите би можеле да продолжат дури и ако нафтата продолжи да тече. „Мислам дека во следните неколку месеци ќе има многу туркање и влечење“, рече тој, додавајќи дека не гледа „брз дипломатски излез“ од конфликтот.

Во април, Балакришнан предупреди дека конфликт меѓу САД и Кина во Пацификот би можел да го направи нарушувањето видено во Ормускиот теснец да изгледа како „сува проба“, што ја нагласува ранливоста на глобалната трговија на критичните морски точки. Тој останува на ставот дека Сингапур ќе „одбие да избира“ меѓу Вашингтон и Пекинг, наместо тоа ќе дејствува според сопствените долгорочни национални интереси, притоа нагласувајќи дека градот-држава ќе ја поддржува слободата на пловидба низ Малачкиот теснец и нема да учествува во напори за затворање, блокирање или воведување такси на водниот пат.