Штедење од 3.000 денари месечно: колку пари може да се соберат за десет години и што значи тоа за вашиот џеб

Редовното одвојување на 3.000 денари месечно од куќниот буџет звучи скромно, но кога тоа ќе се погледне на подолг рок, сликата станува значително поинаква. Прашањето колку пари може да се заштедат за десет години и колку дополнително може да се заработи од камата е тема која сè повеќе ги интересира граѓаните кои сакаат да имаат контрола врз своите финансии. Одговорот не е едноставен, бидејќи зависи од неколку фактори — каде се чуваат парите, каква каматна стапка се добива и дали штедењето е редовно или повремено.

Основната сметка е јасна: 3.000 денари месечно значат 36.000 денари годишно. Ако овие пари се одвојуваат редовно, без прекин, за десет години само од влоговите ќе се соберат 360.000 денари. Тоа е сумата што останува кога каматата воопшто не се зема предвид. Но парите што стојат на сметка или во штеден влог не мируваат — тие можат да носат дополнителен принос, и токму тука се разликуваат оние кои штедат „под перница“ од оние кои го користат банкарскиот систем.

Колку ќе изнесува каматата зависи од видот на производот. Орочените штедни влогови во македонските банки вообичаено носат повисока каматна стапка од обичните трансакциски сметки, а каматата може да се пресметува месечно, квартално или годишно. Ако каматата се пресметува на годишно ниво и се додава на главнината, тогаш во втората година каматата се пресметува и на веќе заработената камата — тоа е таканаречената сложена камата, механизам кој со текот на годините го забрзува растот на заштедата.

За да се разбере ефектот, доволно е да се споредат два пристапа. Во првиот, парите стојат на обична сметка без камата и по десет години резултатот е 360.000 денари. Во вториот, истите 3.000 денари месечно се вложуваат во орочен влог со камата која се пресметува годишно и се додава на главнината. Разликата не е огромна во апсолутни бројки ако каматната стапка е ниска, но таа расте со секоја година и со секој процентен поен повеќе. Колку е повисока каматната стапка и колку подолг е рокот, толку е поголем делот што доаѓа од камата, а не од самите влогови.

Важно е да се разбере и дека каматата не е единствениот извор на дополнителен приход. Граѓаните кои сакаат поголем принос често ги разгледуваат и други опции, како инвестициски фондови, обврзници или други финансиски производи. Сепак, секоја од овие опции носи и поголем ризик, па затоа штедењето во банка останува најпредвидливиот и најбезбеден начин да се зачуваат парите, иако приносот е поскромен.

Она што често се занемарува е дисциплината. Најголемиот дел од луѓето не успеваат да заштедат за десет години не затоа што каматната стапка е ниска, туку затоа што не одвојуваат редовно. Ако 3.000 денари се одвојуваат на почетокот од секој месец, пред другите трошоци, шансата да се задржи навиката е многу поголема отколку кога парите се одвојуваат „ако останат“. Малите, но редовни влогови се покажуваат посилни од повремените големи уплати.

Дополнително, треба да се земе предвид и инфлацијата. Иако номиналната сума по десет години изгледа поголема, нејзината куповна моќ може да биде помала ако цените на стоките и услугите растат. Затоа при планирањето на долгорочно штедење не е доволно да се гледа само колку пари ќе се соберат, туку и што ќе може да се купи со нив во иднина. Ова е причината зошто финансиските советници често препорачуваат комбинација од безбедно штедење и умерено инвестирање, наместо целата заштеда да стои само на едно место.

Конечно, одговорот на прашањето колку дополнително може да се заработи од камата не е ист за секого. Тој зависи од избраниот производ, од банката, од рокот и од тоа дали каматата се реинвестира. Она што е сигурно е дека 3.000 денари месечно, одвојувани дисциплинирано десет години, создаваат основа од 360.000 денари, а каматата е бонусот што доаѓа кога парите работат наместо да мируваат. За секој кој сака да ја види точната бројка за својот случај, најдобро е да ја провери актуелната каматна стапка во банката и да побара пресметка за конкретниот рок и начин на штедење.