Шасивари: Реформите во правосудството не смеат да останат само на хартија

Министерот за правда Јетон Шасивари изјави дека европската интеграција на Северна Македонија не смее да се сведе само на усогласување на домашното законодавство со европските прописи, туку мора да претставува суштинска трансформација на институциите и на јавните услуги што ги добиваат граѓаните. Обраќајќи се на форумот насловен „Придонесот на структурираниот дијалог кон евроинтегративниот процес на Република Северна Македонија: од ,темелите' и пошироко“, Шасивари порача дека вистинската мерка за успех на евроинтегративниот процес е начинот на кој граѓаните ги чувствуваат резултатите од реформите во секојдневниот живот.

„Европската интеграција не е само усогласување на законодавството. Таа е трансформација на институциите, на начинот на кој работиме и на начинот на кој граѓаните ги чувствуваат резултатите од реформите“, истакна министерот за правда пред присутните на форумот. Според него, токму затоа структурираниот дијалог има особено значење, бидејќи овозможува реформите да се согледуваат како дел од една поширока европска рамка. Во таа рамка, како што посочи Шасивари, се поврзуваат владеењето на правото, институционалниот капацитет, човечките ресурси, дигитализацијата, финансиската одржливост и квалитетот на јавните услуги.

Министерството за правда, како координатор на Поглавјето 23 – Правосудство и фундаментални права, е посветено на реализација на реформските приоритети утврдени во Реформската агенда, препораките од Европската комисија, оценските мисии и работата на Поткомитетот за правда и внатрешни работи. Шасивари нагласи дека преку Реформската агенда реформите се поврзани со конкретни мерки, рокови и резултати, но дека задачата на институциите е тие резултати да не останат само во стратешките документи.

„Преку Реформската агенда, реформите се поврзани со конкретни мерки, рокови и резултати. Нашата задача е тие резултати да не останат само во стратешките документи, туку да станат видливи во функционирањето на институциите и во услугите што ги добиваат граѓаните“, порача министерот за правда. Тој додаде дека имплементацијата, а не само усвојувањето на законите, е клучниот тест за тоа дали земјата навистина напредува на европскиот пат.

Шасивари посочи дека Северна Македонија веќе е дел од пошироките европски механизми за владеење на правото, борба против корупцијата и заштита на фундаменталните права, што отвора дополнителен простор за размена на искуства, практики и европски стандарди. Според него, членството во овие механизми не е само формалност, туку можност домашните институции да ги споредат своите резултати со оние на земјите членки на Европската Унија.

Како една од клучните задачи пред Министерството за правда беше посочена потребата реформите да имаат реална и одржлива институционална основа. „За првпат мораме системски да одговориме не само на прашањето што треба да реформираме, туку и колку тоа чини, со какви човечки ресурси располагаме и каков институционален капацитет ни е потребен за реформите навистина да функционираат“, нагласи Шасивари. Тоа значи дека секоја реформска мерка мора однапред да биде планирана и финансиски и кадровски, за да не остане само декларативна определба.

Во тој контекст, на форумот беше посочена и дигиталната трансформација на правосудството, преку подготовката на нова ИКТ стратегија, со која се цели кон модерно и интегрирано правосудство и поефикасни услуги. Според изнесеното, дигитализацијата треба да придонесе за поголема транспарентност и брзина во судските постапки, како и за намалување на административните товари што ги оптоваруваат и институциите и граѓаните.

Форумот „Придонесот на структурираниот дијалог кон евроинтегративниот процес на Република Северна Македонија: од ,темелите' и пошироко“ беше можност да се разгледа како структурираниот дијалог, како механизам на Европската Унија, може да помогне реформите во земјата да се поврзат со европските стандарди и со практиките на земјите членки. Заклучокот од обраќањето на министерот за правда е дека европскиот пат не завршува со усогласување на законите, туку со нивната вистинска примена во институциите и во секојдневните услуги што ги добиваат граѓаните.