Шамбевски: Со коските на Самоил не може да се пренесат Охрид, Преспа и Самоиловата тврдина

Македонскиот политичар и дипломат Оливер Шамбевски реагираше на бугарската активност околу преземањето на коските на Цар Самоил од Грција, порачувајќи дека историската меморија не може да се премести со погребна поворка. Во реакцијата објавена на социјалните мрежи, Шамбевски, истакнат професор по македонска книжевност, поранешен пратеник и долгогодишен амбасадор на Македонија во повеќе земји, меѓу кои Италија и Кина, истакнува дека споменот на Царот Самоил е заслужен за развивање на македонскиот национален идентитет и како таков бил светилник во најтемните денови на овој народ.

„Неговите коски можете да ги преместите колку сакате, но планините, езерата, градовите и историските траги не ги собира во ковчег“, пишува Шамбевски во својата реакција. Тој потсетува дека коските на разни цареви, кралеви, војводи и светци низ вековите патувале, биле преместувани, биле отворани гробници, па враќани, дури и подарувани, крадени и изложувани по музеи. Како пример наведува дека египетски мумии и безброј египетски артефакти завршиле низ музеите на Европа, но никому не му паднало на ум дека со преминувањето на Медитеранот им се сменило потеклото, зашто историјата не функционира така.

Според Шамбевски, моштите на Цар Самоил со децении беа во Грција, па тој не стана Грк. „Сега Грција ќе ги предаде на Бугарија. ОК… И што очекуваат? Изгледа, некој очекува дека коските ќе завршат работа што историјата упорно одбива да ја заврши“, пишува тој.

Дипломатот посочува дека ако идејата е дека со свечено пренесување на нечии коски може да се нанесе некаков удар врз македонската историска меморија, тогаш навистина ѝ се припишува премногу моќ на една погребна поворка. Според него, тука има само еден проблем. „Со коските не може да се пренесе Охрид. Не може да се пренесе Преспа. Не може да се пренесе Самоиловата тврдина. Не може да се пресели Струмица, неговата одбранбена база во походот од 1014 година. А секако не може да се помести ни Беласица — онаа иста Беласица преку која византиската војска го направила решавачкиот маневар во битката“, истакнува Шамбевски.

Реакцијата на Шамбевски доаѓа во момент кога се актуелизира прашањето за пренесување на моштите на Цар Самоил од Грција во Бугарија, што предизвика низа реакции во македонската јавност. Според него, историјата не може да се менува со физичко преместување на посмртните останки, бидејќи планините, езерата, градовите и историските траги остануваат онаму каде што се и сведочат за вистинското потекло и припадност.

Шамбевски, кој е поранешен пратеник и амбасадор во повеќе земји, меѓу кои Италија и Кина, во својата реакција ја нагласува важноста на историската вистина наспроти политичките обиди за нејзино преобликување. Тој смета дека споменот на Царот Самоил останува длабоко вкоренет во македонскиот национален идентитет и дека никакво преместување на коските не може да го избрише неговото значење за македонскиот народ.

Оваа реакција е дел од пошироката дебата за историските и културните односи во регионот, при што македонските интелектуалци и јавни личности повикуваат на почитување на историските факти и на културното наследство. Шамбевски со своето обраќање ја потенцира потребата од трезвена и аргументирана расправа, наместо симболични гестови што, како што вели, не можат да ја променат историјата.