СДСМ бара обвинителството да провери како Алта банка добила дозвола за преземање на Стопанска банка Битола

СДСМ побара Јавното обвинителство да испита како Алта банка Белград добила согласност да ја преземе Стопанска банка Битола, повикувајќи се на правосилна казна што австрискиот финансиски регулатор ФМА ѝ ја изрекол на матичната компанија на преземачот во 2024 година. Портпаролката на партијата Богданка Кузеска го постави ова прашање на јавна расправа, посочувајќи дека случајот отвора сериозни дилеми за тоа како домашните институции ја оцениле репутацијата и усогласеноста на инвеститорот.

Според она што го соопшти ФМА на 25 септември 2024 година, австрискиот регулатор ја казнил Алта Пеј Груп со 154.560 евра поради задоцнето пријавување на надминувањето на праговите за сопственички удел и гласачки права во австриската Адико банка. Кузеска се повика токму на оваа правосилна одлука, нагласувајќи дека станува збор за санкција изречена на компанијата која стои зад преземачот на битолската банка.

Финансиските извештаи објавени преку Народната банка на Србија покажуваат дека компанијата во април 2025 година го сменила името во Алта Груп и дека во целост ја поседувала Алта банка Белград. Народната банка на 1 септември 2025 година ѝ дала претходна согласност на Алта банка Белград за стекнување акции во Стопанска банка Битола, а девет дена подоцна Комисијата за хартии од вредност ја одобрила понудата за преземање.

Кузеска се повика на член 13 од Законот за банките, кој предвидува ограничувања за стекнување квалификувано учество од правно лице под контрола на лице на кое му е изречена прекршочна санкција. Според неа, останува отворено прашањето како Народната банка ја оценила конкретната австриска казна при одлучувањето дали да даде зелено светло за трансакцијата.

Гувернерот Трајко Славески претходно изјави дека Народната банка побарала информации од Европската централна банка и од други регулатори и дека супервизорските служби оцениле оти преземачот ги исполнува условите. Премиерот Христијан Мицкоски денеска во Охрид го посочи уделот во Адико како аргумент во прилог на инвеститорот и рече дека поддржува обвинителска истрага за случајот.

Според објавите на Адико, гласачките права на Алта Пеј Груп биле суспендирани во август 2024 година, а Европската централна банка во февруари 2025 година потврдила дека суспензијата престанала да важи. Овие детали дополнително ја поттикнуваат дебатата за тоа како се оценува подобноста на инвеститорите кога имаат прекршочни санкции во друга јурисдикција.

СДСМ инсистира дека институциите мора да објаснат дали и како ја земале предвид австриската казна при одобрувањето на преземањето, додека Народната банка и Комисијата за хартии од вредност досега не излегоа со дополнителни детали за конкретната оценка. Прашањето останува отворено пред Јавното обвинителство, кое треба да утврди дали има основ за истрага.