СДСМ бара Народната банка итно да реагира: депозитите на јавните претпријатија се во Алта банка — 1.11.2026

Одземањето на дозволата за работа на Алта банка а.д. Белград од страна на Народната банка на Србија поради нарушена ликвидност и влошена финансиска состојба претставува директен системски шок за нејзината ќерка-банка во Македонија, Алта банка АД Битола, оценуваат од СДСМ. Од партијата бараат итна реакција од македонската централна банка и нејзиниот гувернер, со предупредување дека ризикот за домашниот финансиски систем е јасен и непосреден.

Според СДСМ, српската централа поседува 97 отсто од акциите на македонската банка, поради што прелевањето на кризата е неизбежно. „Веста за пропаѓањето на Алта банка Србија веднаш ќе предизвика несигурност кај депонентите. Може да дојде до масовно повлекување на депозитите и до криза на ликвидност“, велат од партијата, предупредувајќи дека нестабилноста во една банка лесно може да се пренесе врз довербата во целиот банкарски сектор.

Од СДСМ укажуваат и на можноста дека, пред или за време на блокадата во Србија, биле правени обиди за извлекување на ликвидноста од македонската кон српската централа преку внатрешно-корпоративни заеми или сомнителни трансфери. Според нив, ваквите сценарија дополнително ја зголемуваат опасноста за средствата на домашните депоненти и бараат итен надзорен одговор.

Според Законот за банки, Народната банка мора да реагира веднаш, нагласуваат од партијата. Тие бараат централната банка да ги суспендира гласачките права на сопственикот во Србија, да воведе вонредна администрација во Алта банка АД Битола и да бара нов купувач или да ја ликвидира банката. „Одговорноста на Народната банка е јасна“, велат од СДСМ, додавајќи дека институцијата располага со сите законски механизми за заштита на стабилноста.

Од партијата потсетуваат дека физичките лица се заштитени преку Фондот за осигурување на депозити до 30.000 евра, но дека правните лица и депонентите со износи над овој лимит се соочуваат со ризик од губење на средствата. Во таа група, како што наведуваат, се наоѓаат и јавните претпријатија кои имаат депозити во банката. „Тие депозити мораат веднаш да се заштитат“, бараат од СДСМ, оценувајќи дека станува збор за јавни средства што не смеат да бидат изложени на ризик.

Од партијата ја потсетуваат и постапката за влез на странски капитал во македонскиот банкарски систем. За да се купи банка во Македонија, се бара претходна согласност и строга проверка на потеклото на капиталот, финансиската стабилност и деловниот углед на купувачот. Според СДСМ, пропаѓањето на српската Алта банка во рекордно кратко време по регионалната експанзија покажува дека проценката била суштински погрешна, а пред влезот во Македонија постоеле јавни предупредувања за контроверзната природа на Алта групацијата.

Од партијата заклучуваат дека настаните околу српската централа ја прават реакцијата на македонските институции уште поитна. Тие бараат гувернерот да преземе конкретни активности во најкраток рок, со цел да се спречи несигурност кај депонентите и да се заштитат средствата на јавните претпријатија, како и стабилноста на домашниот банкарски систем.