Саудиски нафтени експерти меѓу авторите на најважните светски климатски извештаи

Истрагата на „Гардијан“, спроведена во партнерство со тим меѓународни новинари, откри дека најмалку дванаесет водечки автори на извештаите на Меѓувладиниот панел за климатски промени (IPCC) се вработени или поврзани со саудиската државна нафтена компанија „Арамко“, со саудиски институции и со други нафтени и гасни интереси. IPCC е најрелевантната светска организација за климатска наука, чии извештаи ги одобруваат 195 земји и врз основа на нив се водат меѓународните климатски преговори и се креира националната климатска политика.

Истрагата на „Гардијан“ ги разгледала 223 водечки автори во работната група III, делот од IPCC што оценува како емисиите можат да се намалат или отстранат од атмосферата. Токму оваа група ги оценува политиките и технологиите за намалување на емисиите, што е директно поврзано со економските интереси на државите и компаниите. Работните групи I и II се занимаваат со науката за климатските промени и нивните последици.

Меѓу именуваните случаи е и д-р Мустафа Бабикер, кој работи за „Арамко“ веќе 20 години. Неговото назначување за координирачки главен автор на претстојниот Седми оценувачки извештај на IPCC предизвика контроверзии во климатската научна заедница минатата година. Проф. Јулија Штајнбергер, која го опишува своето прво запознавање со Бабикер на појадок за време на нејзиниот прв ден како експерт-автор, раскажува дека тој рекол оти врската со „Арамко“ ја пријавил во формуларот за судир на интереси на IPCC.

Друг вработен во „Арамко“ избран за водечки автор на IPCC е д-р Диего Армандо Моја Пинта, кој од 2022 година работи како научник за енергетика и одржливост во компанијата. IPCC како негова афилијација го наведува само Империјал колеџот во Лондон, каде што е почесен виш истражувач. Како еден од 14-те водечки автори за поглавјето за енергетски системи, Моја Пинта ќе ги оценува опциите за намалување на емисиите во енергетскиот сектор.

Покрај двајцата вработени во „Арамко“, работната група III вклучува и пет автори од Центарот за нафтени студии и истражување „Крал Абдула“ (KAPSARC), саудиски владин тинк-тенк на чие чело стои министерот за енергетика на земјата, а чија мисија е „унапредување на саудискиот енергетски сектор“. Истрагата идентификувала 20 случаи со сериозна загриженост за судир на интереси, од кои повеќе од половината се поврзани со саудиски институции.

Експертите кои ја разгледале истрагата на „Гардијан“ ја опишуваат политиката на IPCC за судир на интереси како „несоодветна за целта“. Проф. Кевин Елиот од Државниот универзитет Мичиген, специјалист за истражувачка етика, оценува дека ваквиот случај несомнено би требало да потпадне под политиката за судир на интереси на IPCC. Сепак, во март 2026 година комитетот за судир на интереси на IPCC соопштил дека не нашол никаков судир на интереси меѓу авторите избрани за Седмиот оценувачки извештај. Рејчел Кенерли од Центарот за меѓународно право за животна средина оценува дека несовпаѓањето меѓу заклучокот на комитетот и присуството на автори од најголемата нафтена компанија во светот отвора прашања дали политиката е соодветна или правилно применета.