Саудиска Арабија во трка со времето: колку долго може да издржи пазарот без клучната безбедносна вентила?

Глобалниот пазар на нафта останува без безбедносни вентили. Цените веројатно нема да паднат под 100 долари за барел во блиска иднина, оценуваат аналитичарите, додека трговците сè повеќе ја вградуваат во цените значителната загуба на регионално снабдување, бидејќи Саудиска Арабија се обидува да го врати во функција клучниот нафтовод.

Затворањето на нафтоводот Исток-Запад, стратешка мрежа што транспортира сурова нафта од Абкаик на источниот брег на Заливот до пристаништето Јанбу на Црвеното Море, става во ризик 4 милиони барели дневно и предизвика остар скок на цените на суровата нафта. Овој развој е дополнително лоша вест за потрошувачите и доаѓа во услови на обновени непријателства меѓу САД и Иран, молскавична копнена офанзива на Хутите поддржани од Иран долж брегот на Црвеното Море и нов бран напади врз Саудиска Арабија, најголемиот извозник на сурова нафта во светот.

Аналитичарите нагласуваат дека часовникот отчукува за Ријад да ја санира, како што изгледа, значителната штета на една од пумпните станици на нафтоводот Исток-Запад, предупредувајќи дека колку подолго трае прекинот, толку е поголем ценовниот шок.

Фјучерсите на меѓународниот репер Брент за ноемвриско издание пораснаа за 2 отсто на 107,82 долари за барел во вторник наутро, продолжувајќи го растот откако скокнаа повеќе од 21 отсто во изминатиот месец. Американските фјучерси на West Texas Intermediate за октомвриско издание, пак, се тргуваа за речиси 2,2 отсто повисоко на 103,58 долари. Договорот, кој е зголемен за над 25 отсто во изминатиот месец, минатата недела првпат од мај го надмина нивото од 100 долари.

Саудиска Арабија во петокот привремено го затвори нафтоводот Исток-Запад како превентивна мерка по повеќекратните напади со дронови лансирани од Ирак. Неколку лица се повредени во нападите, соопшти саудиската влада, при што дроновите гаѓаа клучен дел од нафтоводот во регионите Ријад и Медина. Саудиска Арабија се потпираше на нафтоводот Исток-Запад за да го пренасочи извозот на сурова нафта подалеку од стратешки виталниот Ормуски Проток додека продолжуваат борбите меѓу САД и Иран. Системот долг околу 750 милји, по неодамнешните проширувања, се проценува дека има вкупен проектиран капацитет од 7 милиони барели дневно.

Обилните глобални залихи историски дејствуваа како клучен тампон што ги држеше цените на нафтата под контрола за време на претходните кризи. Сепак, аналитичарите во последните недели алармираа дека овие безбедносни вентили брзо исчезнуваат поради конфликтот на Блискиот Исток. Залихите веќе се намалени за околу 1 милијарда барели, според Пол Гуден, раководител за природни ресурси во инвестицискиот менаџер Ninety One.

„Веројатно ни преостанува уште околу 1 милијарда пред да го достигнеме дното на резервоарите, така што сè уште имаме простор за дишење“, изјави Гуден за CNBC по е-пошта. „Но, секој ден додека Ормуз останува затворен, пазарот на нафта се затегнува, а ризикот е асиметрично нагорен.

Сателитските снимки што го покажуваат обемот на штетата на нафтоводот Исток-Запад наведоа некои да заклучат дека санацијата би можела да потрае долго, при што Енди Липоу, претседател на Lipow Oil Associates, сугерираше дека тоа би можело да потрае месеци. Ријад сè уште не го откри бројот на засегнати пумпни станици ниту временската рамка за повторно пуштање во работа. Штетата на нафтоводот и одложувањата на неговата поправка „ја нагласуваат растечката повратна врска од регионалниот конфликт“.