Саудиска Арабија го учи тешкото: Трамп не е гаранција за заштита

Саудиска Арабија се соочува со горчлива поука: и покрај милијардите долари вложени во американско оружје и во бизнисите на Доналд Трамп, Вашингтон не е подготвен да ја брани земјата кога тоа е најпотребно. Откако Хутите ги засилија нападите врз саудиска територија, престолонаследникот Мохамед бин Салман неколкупати телефонски го повикал Трамп во септември со барање САД да извршат воздушни удари врз бунтовниците, но засега без резултат.

Односот меѓу двајцата лидери со години се градеше врз трансакциска логика. Принцот склучуваше договори за купување американско оружје во вредност од милијарди долари и вложуваше дополнителни милијарди во американски компании. По враќањето на Трамп во Белата куќа во јануари 2025 година, принцот вети дека ќе ги прошири инвестициите и трговијата со САД за 600 милијарди долари во период од четири години, а подоцна вети и зголемување на инвестициите на речиси еден трилион долари. При посетата на Вашингтон минатиот ноември, тој потпиша договор за набавка на десетици борбени авиони F-35, најнапредниот американски воен авион.

Сепак, кога Хутите го засилија напаѓањето, Трамп одби да ги вовлече американските сили во судирот. На 10 октомври бунтовниците истрелаа крстосувачка ракета врз меѓународниот аеродром во Ријад, при што загинаа најмалку 13 лица, а повеќе од 300 беа повредени. Прашан дали е подготвен да нареди удари врз јеменските бунтовници, Трамп остана воздржан: „Можеби. Ќе го разгледаме тоа. Штотуку дознавме за неодамнешниот напад. Ќе донесеме одлука.

Оваа воздржаност е особено непријатна за принцот Мохамед, имајќи предвид дека милијарди долари саудиски инвестиции беа насочени кон приватната капитална фирма на Џаред Кушнер и кон семејниот бизнис на претседателот, Trump Organization. Меѓутоа, Трамп очигледно е загрижен за проширување на американската улога во регионална војна која е длабоко непопуларна кај Американците, вклучително и делови од неговата сопствена база. Конфликтот со Иран ги зголеми цените на бензинот и другите енергенси, туркајќи ја американската инфлација на 3,7 отсто во септември, само недели пред меѓуизборите.

Останува нејасно дали Трамп ќе продолжи да се спротивставува на воздушни удари врз Хутите и по изборите следниот месец, кога демократите би можеле да го преземат контролата врз двата дома на Конгресот. Доколку Хутите продолжат со нападите врз саудиската инфраструктура и заземат повеќе територија од јеменската влада, која е блиска со Ријад, притисокот врз Трамп за интервенција би можел да порасне. Принцот Мохамед, пак, би можел да го зголеми притисокот врз Трамп со закана дека ќе ги задржи саудиските инвестиции во американската економија и во семејниот бизнис на претседателот.