Саудиска Арабија, Естонија и САД на врвот на светската дигитална листа за 2026 година

Дигиталната поврзаност веќе одамна прерасна во основна инфраструктура врз која почиваат економијата, образованието и јавните услуги, но нејзиниот квалитет и достапност и понатаму значително се разликуваат од земја до земја. Тоа го потврдува најновиот Индекс за развој на информатичко-комуникациските технологии (IDI) на Меѓународната унија за телекомуникации (ITU), според кој највисоки резултати меѓу 159-те економии опфатени со истражувањето постигнуваат државите со високо развиена телекомуникациска инфраструктура и широка достапност на дигитални услуги. Извештајот е објавен во јуни 2026 година, а показателите главно се засноваат на податоци од 2024 година.

Индексот го мери напредокот кон „универзална и значајна поврзаност“ преку десет показатели поделени во два столба — универзална поврзаност и значајна поврзаност. Притоа, IDI не ја мери само достапноста на интернет, туку и покриеноста на мрежата, користењето, потрошувачката на податоци и ценовната достапност на услугите. Токму ваквиот сеопфатен пристап овозможува да се види која земја навистина успеала да изгради дигитално општество, а која сè уште се бори со основните предуслови.

Посебно се издвојуваат земјите од Персискиот Залив, кои доминираат на самиот врв на ранг-листата. Пет од десетте најдобри резултати им припаѓаат на Саудиска Арабија, Обединетите Арапски Емирати, Кувајт, Катар и Бахреин. Саудиска Арабија притоа постигна максимални 100 поени за универзална поврзаност и 99,6 поени за значајна поврзаност, што ја сместува меѓу апсолутните лидери во светот кога е во прашање дигиталната инфраструктура.

Европа исто така е силно застапена на врвот на ранг-листата. Естонија е највисоко рангираната европска економија со 98,5 поени, а веднаш по неа следи Финска со 98,4 поени. Овие две земји веќе со години важат за пример за успешна дигитализација на јавните услуги, а најновите бројки на ITU само ја потврдуваат таа нивна позиција.

Соединетите Американски Држави го делат деветтото место со 97,9 поени и имаат највисок резултат меѓу економиите од регионот на Америка. Канада, пак, има 89,9 поени, што е значително понизок резултат од оној на нејзиниот јужен сосед. Ваквата разлика меѓу двете северноамерикански економии покажува дека и во високоразвиените региони постојат забележливи разлики во дигиталната зрелост.

Сепак, високите резултати постигнати од земјите од Персискиот Залив не подразбираат рамномерен дигитален развој низ целиот арапски регион. Регионалниот просек изнесува 78 поени, при што резултатите варираат од самиот врв на листата па сè до 37 поени. Овие разлики се однесуваат на достапноста на мрежата, користењето и ценовната достапност на дигиталните услуги, што значи дека дигиталниот јаз во овој дел од светот останува длабок и покрај поединечните успеси.

Сличен контраст е видлив и во азиско-пацифичкиот регион. Хонгконг и Сингапур имаат по 97,9 поени, Јужна Кореја 95,5, а Малезија 95,3 поени. Истовремено, разликата меѓу економиите со највисок и оние со најнизок ранг во регионот изнесува 62 поени, што е меѓу најголемите внатрешни разлики забележани во извештајот.

Според наодите на IDI, на дигиталниот јаз влијаат приходите, инфраструктурата и степенот на урбанизација, како и ценовната достапност на широкопојасните услуги и достапноста на уредите. Ова станува сè поважно бидејќи сè поголем дел од трговијата, образованието и јавната администрација се префрлаат во дигитален простор, па земјите што заостануваат во поврзаноста ризикуваат да заостанат и во целокупниот економски развој.

Извештајот на Меѓународната унија за телекомуникации јасно покажува дека дигиталната поврзаност повеќе не е прашање на удобност, туку на конкурентност. Додека Саудиска Арабија, Естонија, Финска, САД, Хонгконг и Сингапур се борат за самиот врв, огромен број економии сè уште се обидуваат да ги обезбедат основните предуслови за универзална и значајна поврзаност. Токму таа нерамномерност останува централен предизвик за глобалната дигитална агенда во годините што доаѓаат.