Само пет земји од ЕУ на пат да ја преполоват смртноста на патиштата до 2030 година

Европската комисија ги објави конечните бројки за смртни случаи на патиштата во 2025 година, според кои во сообраќајни несреќи загинале 19.350 лица. Тоа е намалување од 3 отсто во споредба со 2024 година и од 15 отсто во споредба со 2019 година, што значи 580 помалку загинати на европските патишта од 2024 година и 3.400 помалку од 2019 година.

Иако овој резултат ја потврдува позицијата на ЕУ како еден од најбезбедните региони во светот за патување по пат, повеќето земји-членки сè уште не се на пат да ја исполнат целта на ЕУ за преполовување на смртните случаи и тешките повреди до 2030 година.

И покрај напредокот од 2019 година, Бугарија и Романија, заедно со Хрватска, продолжуваат да имаат највисоки стапки на смртност во ЕУ кога се мери бројот на загинати на милион жители — 71, 68 и 65 смртни случаи на милион. На спротивниот крај од рангирањето, Шведска и Данска бележат најниски стапки на смртност, со 19 и 24 смртни случаи на милион жители соодветно.

Според објавените податоци, постарите лица почесто се жртви на сообраќајни несреќи отколку другите возрасни групи, додека патничките автомобили и ранливите учесници во сообраќајот, како пешаците, велосипедистите и мотоциклистите, се најизложени на сообраќајни жртви. Покрај тоа, најголемиот дел од смртните случаи на патиштата се случуваат на рурални патишта надвор од урбаните средини. За секој загинат на пат, проценувано е дека пет лица се тешко повредени, што значи дека околу 100 илјади лица во ЕУ годишно претрпуваат тешки повреди во сообраќајни несреќи, со сериозни последици врз физичката, психолошката и социоекономската благосостојба на жртвите и нивните семејства.

Апостолос Ѕиѕикостас, европски комесар за одржлив транспорт и туризам, изјави: „Безбедноста на патиштата е повеќе од правила и регулативи. Таа е за заштита на животи и спречување трагедии што ги погодуваат семејствата и заедниците низ Европа. Во Европската Унија, секој изгубен живот на нашите патишта е еден премногу. Нашата цел е јасна: да обезбедиме секој граѓанин, каде и да патува и со кој и да е превоз, да може да стигне до својата дестинација. Тоа значи да ги направиме нашите патишта побезбедни, да ја зајакнеме превенцијата и да обезбедиме секое патување да заврши безбедно.

Привремените податоци за првата половина од 2026 година покажуваат дека бројот на земји кои пријавуваат намалување на смртните случаи над 5 отсто во споредба со истиот период во 2025 година е поголем од оние што пријавуваат зголемување, што е позитивен сигнал за ЕУ. Сепак, овие бројки треба да се толкуваат со претпазливост поради мали бројки во некои земји и сезонските флуктуации, со поголема честота на несреќи во летниот период.

Конференцијата на ЕУ за безбедност на патиштата во 2026 година ќе се одржи на 23 ноември 2026 година во Брисел, во зградата Шарлемањ. Настанот ја означува половината од десетгодишната стратегија на Европа за преполовување на смртните случаи и тешките повреди до 2030 година и ќе ги обедини креаторите на политики, истражувачите, лидерите на граѓанското општество и приватниот сектор. Во 2018 година ЕУ си постави цел за намалување од 50 отсто на смртните случаи и тешките повреди до 2030 година, со цел да се достигне близу нула смртни случаи до 2050 година („Визија нула“).