Сали во ирскиот Парламент: Проширувањето на ЕУ мора да носи мерливи резултати за земјите кандидатки

Првиот заменик-претседател на Владата и министер за европски прашања, Беким Сали, оствари средба со Заедничкиот комитет за европски прашања на ирскиот Парламент и неговиот претседател, Бери Ворд, во рамки на официјалната посета на Ирска. Во фокусот на разговорите беа пристапувањето на Северна Македонија кон Европската Унија, приоритетите на ирското претседателство со Советот на ЕУ, спроведувањето на Реформската агенда и можностите за постепена интеграција пред полноправното членство.

Министерот Сали го поздрави ангажманот на Ирска за задржување на проширувањето високо на европската агенда, нагласувајќи дека процесот мора да остане заснован на заслуги, предвидлив и поврзан со мерливи резултати. Тој посочи дека реформите во земјите кандидатки и институционалната подготовка на самата ЕУ треба да напредуваат паралелно, што значи дека проширувањето не смее да биде само декларативна цел, туку процес што носи конкретни придобивки.

Во разговорите беа опфатени владеењето на правото, зајакнувањето на јавната администрација и подготовката на стратешките документи за преговорите. Министерот ја потврди посветеноста на Реформската агенда и Планот за раст, како и потребата од техничка поддршка и размена на искуства со администрациите на земјите членки, со цел земјите кандидатки да бидат што подобро подготвени за обврските што ги носи членството.

Како пример за конкретни придобивки од постепената интеграција беше истакнато учеството во Единствената област за плаќања во евра (СЕПА). Според податоците наведени во материјалот за средбата, до септември 2026 година биле реализирани над 581 илјада трансакции во вредност од околу 11 милијарди евра, со проценети заштеди од над 5 милиони евра. Овие бројки, како што беше нагласено, покажуваат дека постепената интеграција веќе дава опипливи резултати за граѓаните и за бизнисите.

Беа разгледани и перспективите за намалување на трошоците за роаминг со ЕУ, соработката во дигитализацијата и потребата Повеќегодишната финансиска рамка 2028–2034 да обезбеди стабилна поддршка за реформите и инвестициите во земјите кандидатки. Министерот Сали нагласи дека Северна Македонија останува посветена на дијалог за отворените прашања и на напредување на европскиот пат преку реформи, соработка и резултати што ги чувствуваат граѓаните и бизнисите.

Средбата со Заедничкиот комитет за европски прашања на ирскиот Парламент е дел од официјалната посета на Ирска, земја членка на ЕУ која во овој период претседава со Советот на ЕУ. Токму затоа приоритетите на ирското претседателство беа една од главните теми, а македонската страна ја искористи можноста да го пренесе својот став дека проширувањето треба да остане високо на европската агенда и да биде поврзано со јасни, мерливи критериуми.

Од македонска страна беше потенцирана и важноста на паралелниот напредок: додека земјите кандидатки ги спроведуваат реформите, самата ЕУ треба да ја заврши својата институционална подготовка за прием на нови членки. Ваквиот пристап, според министерот Сали, обезбедува предвидливост и ја зајакнува довербата во процесот на проширување, како кај земјите кандидатки, така и кај постојните членки.

Разговорите во ирскиот Парламент ги опфатија и стратешките документи за преговорите, чија подготовка е во тек, како и потребата од континуирана техничка поддршка од земјите членки. Размената на искуства со администрациите на земјите членки беше оценета како корисна алатка за забрзување на реформите и за подобрување на капацитетите на институциите.

На крајот од средбата, министерот Сали ја повтори посветеноста на Северна Македонија на дијалог за отворените прашања и на напредување на европскиот пат преку реформи, соработка и резултати што ги чувствуваат граѓаните и бизнисите. Според него, токму ваквиот пристап — заснован на заслуги, предвидлив и мерлив — е најдобриот пат за земјите кандидатки кон полноправно членство во Европската Унија.