Русите ја чувствуваат воената сметка: изборите во Думата како тест за незадоволството — 17.9.2026

Русија од петок до недела одржува парламентарни избори, први по целосната инвазија врз Украина во 2022 година. Гласањето, кое се спроведува во строго контролирани услови, според очекувањата на набљудувачите треба да ја зацврсти доминацијата на владејачката партија „Единствена Русија“ во Државната дума, долниот дом на парламентот со 450 пратенички места. Иако исходот не е доведен во прашање, вниманието на надворешните набљудувачи е насочено кон излезноста и кон разликата со која „Единствена Русија“ ќе победи, како показател за незадоволството кај граѓаните по повеќе од четири и пол години војна.

Анкетите на јавното мислење покажуваат дека „Единствена Русија“, партијата поддржана од Владимир Путин, е далеку пред своите ривали, но нејзината рејтинг-поддршка падна на најниско ниво во последните четири години. Како причини за тоа се наведуваат кризата со гориво низ целата земја и украинските напади со дронови врз магацините за достава. Сите партии на гласачкото ливче, барем во одредена мера, јавно ја изразиле својата лојалност кон Путин и неговите политички ставови. Партијата „Јаблоко“ беше единствената регистрирана политичка партија што се спротивстави на војната во Украина, но минатиот месец највисокиот суд во земјата забрани да учествува на изборите.

Сергеј Гуриев, декан и професор по економија на Лондонската бизнис-школа, за CNBC изјави дека во руското општество се создава консензус дека војната е скапа, до таа мера што дури и членови на елитата на Путин почнаа да зборуваат за потребата таа да се приведе кон крај. Според него, Русите военото страдање го чувствуваат во економски услови.

Гуриев оценува дека тоа нема да ја скрши руската економија, но создава сè поголемо незадоволство низ цела Русија. Како показател за ваквите тензии, изворот наведува дека Кремљ минатиот месец го разреши Андреј Клепач од државната развојна банка ВЕБ, откако поранешниот главен економист претставил извештај во кој предупредува дека Русија не може да победи во продолжена војна на исцрпување со Украина и предвидува голема социјална криза. Путин претходно имаше и судир со Герман Греф од Сбербанк, откако извршниот директор на најголемата руска банка предупреди на рецесија во економијата.

Аналитичарите посочуваат дека изборите за Думата можеби се поважни отколку што изгледа, бидејќи избраниот дом ќе заседава до 2031 година, опфаќајќи ги и претседателските избори во 2030 година. „Единствена Русија“ моментално има 310 места и ќе треба да освои најмалку 300 за да го задржи супермнозинството и да спроведува уставни промени без потпора од други партии. Во меѓувреме, Украина ги засили нападите врз руските нафтени капацитети и логистички центри, со цел да ја зголеми цената на војната за Русија. Неодамнешниот скок на цените на нафтата, поради судирот меѓу САД и Иран, се смета за само привремена олеснителна околност што нема да ги реши долгорочните фискални притисоци на Русија.